Eksploatacja – Kijew, Minsk i Noworossijsk

Lotniskowce typu Kijew wykorzystywano bardzo intensywnie przez cały, dosyć krótki okres służby. Okręty spisywały się bardzo dobrze, ale ich piętą achillesową były samoloty typu Jak-38, dysponujące bardzo małym zasięgiem i fatalnym uzbrojeniem. W ostatnich latach eksploatacji lotniskowców, maszyny te były stopniowo wycofywane, a na ich miejsce wprowadzano śmigłowce.

Lotniskowiec Kijew

Lotniskowiec Kijew

Pod koniec lat 80. Kijew, Minsk i Noworossijsk były bardzo intensywnie wykorzystywane w trakcie patroli na Pacyfiku. Służba w tym rejonie odbiła się bardzo negatywnie na ich stanie technicznym. Według planów wszystkie lotniskowce miały przejść remonty i modernizacje na początku lat 90., ale plany te pokrzyżował rozpad ZSRR. Ostatecznie 30 czerwca 1993 roku podjęto decyzję o wycofaniu z eksploatacji wszystkich trzech lotniskowców.

Podczas swojej służby, Kijew przebył 387 610 km a z jego pokładu wykonano 4258 startów samolotów i 9154 śmigłowców. Z pokładu Minska wykonano 2390 startów samolotów i 3166 startów śmigłowców, natomiast z pokładu Noworossijska wykonano około 1600 startów samolotów i 2300 startów śmigłowców.

Lotniskowiec typu Kijew

Lotniskowiec typu Kijew

Nie był to koniec historii pierwszych radzieckich lotniskowców. 20 maja 2000 roku rozbrojony Kijew został sprzedany Chinom, a następnie po przeholowaniu do Szanghaju przebudowany na… atrakcję turystyczną i hotel. Zacumowano go w Binhai w Tianijin w północno-wschodnich Chinach.

Podobny los spotkał drugi lotniskowiec – Minsk. W 1998 roku sprzedano go Chinom i przekształcono w muzeum. Niestety w 2006 roku właściciel okrętu zbankrutował a stary lotniskowiec wystawiono na sprzedaż. Według najnowszych informacji w 2013 roku jednostkę kupiła inna firma, która w kwietniu 2016 roku rozpoczęła jego modernizację. W 2017 roku okręt ma ponownie stać się atrakcją turystyczną.

Lotniskowiec Noworossijsk

Lotniskowiec Noworossijsk

Noworossijsk po wycofaniu ze służby został rozbrojony i czekał na dalszy los. W 1995 roku doszło na jego pokładzie do pożaru, który doprowadził do dużych zniszczeń. Ze względu na duży koszt remontu, podjęto decyzję o sprzedaży lotniskowca na złom. W 1997 roku okręt został pocięty na żyletki w Pohang w Korei Południowej.

Eksploatacja – Admirał Goroszkow

Admirał Goroszkow wszedł do służby w 1987 roku, więc jako najmłodszy okręt, teoretycznie mógł pozostać w służbie znacznie dłużej. Tak się jednak nie stało, ponieważ z powodów finansowych na początku lat 90-tych zaniedbano konserwację okrętu, przez co jego stan w 1995 roku był już fatalny. Podjęto wówczas decyzję o przeniesieniu go do rezerwy z zamiarem wyremontowania w przyszłości, gdy pojawiłyby się odpowiednie środki finansowe.

Lotniskowiec Baku (Admirał Goroszkow)

Lotniskowiec Baku (Admirał Goroszkow)

W 1996 roku okrętem zainteresowały się Indie. Po długich negocjacjach, 20 stycznia 2004 roku oficjalnie Indie przejęły za darmo pozbawiony wyposażenia okręt, ale miały pokryć koszty jego przebudowy i modernizacji. Koszt prac wyniósł ostatecznie 2,35 mld dolarów. 19 kwietnia 2012 roku zakończono podstawowe prace, a 16 listopada 2013 roku rozpoczęto próby okrętu. Do służby lotniskowiec wszedł 14 czerwca 2014 roku i otrzymał nazwę INS Vikramaditya.

Zakres zmian wprowadzonych na lotniskowcu w porównaniu do pierwotnej konfiguracji był bardzo duży. Okręt zyskał tradycyjny układ, typowy dla zachodnich lotniskowców, z pokładem startowym od dziobu do rufy oraz dodatkowym pokładem operacyjnym wysuniętym na lewej burcie.

INS Vikramaditya

INS Vikramaditya

W efekcie przybudowy wyporność wzrosła do 45 400 ton a długość do 283 m. Zmodernizowano silniki oraz wymieniono całe wyposażenie wewnętrzne. Wraz z dodaniem pokładu startowego na dziobie, usunięto większość uzbrojenia, pozostawiające jedynie 4 działka kalibru 30 mm typu AK-630 CIWS oraz dodając wyrzutnie rakiet typu Barak 1 Barak 8, służące do zwalczania samolotów i jednostek pływających. Grupa lotnicza składa się z 26 samolotów MiG-29K i 10 śmigłowców Ka-31 oraz Ka-28. Załoga okrętu liczy 1610 oficerów i marynarzy, a autonomiczność 45 dni.

INS Vikramaditya jest obecnie jedynym lotniskowcem Indyjskiej Marynarki Wojennej, ale w 2018 roku do służby powinien wejść nowy lotniskowiec INS Vikrant zbudowany od podstaw Indiach. Lotniskowiec regularnie bierze udział w patrolach i manewrach, a także jest częstym gościem w zagranicznych portach.

Radzieckie lotniskowce

Pierwsze radzieckie lotniskowce znacząco różniły się od podobnych okrętów z USA lub Francji. Podczas ich budowy starano się zachować jak największe uzbrojenie do zwalczania okrętów, nawet kosztem grupy lotniczej. W związku z tym możliwości bojowe okrętów były raczej średnie, ponieważ przenoszona grupa lotnicza była za słaba do prowadzenia skutecznych operacji, a uzbrojenie rakietowe ustępowało krążownikom i niszczycielom.

Dopiero pod koniec lat 80. w ZSRR zaczęto prace nad zupełnie nowymi lotniskowcami, które dzięki swojej konstrukcji były już typowymi przedstawicielami swojej klasy. Dwa okręty typu Kuzniecow weszły do służby w 1990 roku i pozostają w eksploatacji. Jeden w Flocie Rosyjskiej, drugi w Chińskiej.

Lotniskowiec Minsk

Lotniskowiec Minsk

1 2 3
Podziel się.

O autorze

Michał Banach

Gdybym miał spisać wszystkie swoje zainteresowania to nie starczyłoby mi życia. Głównie interesuję się historią, militariami i techniką a także fotografią, ale lista ta mogłaby być znacznie dłuższa. Skończyłem studia na kierunkach stosunki międzynarodowe oraz dziennikarstwo i komunikacja społeczna na Wydziale Nauk Politycznych i Dziennikarstwa UAM.