H.L. Hunley był konfederackim okrętem podwodnym, którego budowę rozpoczęto w 1863 roku. Jego koncepcję stworzyli cywile, Horacy L. Hunley (od jego nazwiska wzięła się nazwa okrętu), James McClintock i Baxter Watson. Jednostka zapisała się w historii pierwszym udanym atakiem okrętu podwodnego na inny okręt. Choć…
Autor: Michał Banach
Cutty Sark – to nazwa, która w świecie marynistycznym jest synonimem prędkości, elegancji i minionej ery wielkich żaglowców. Zbudowany w 1869 roku jako kliper herbaciany miał być najszybszą jednostką swoich czasów, a stał się pomnikiem technologii, która przegrała wyścig z maszyną parową, by ostatecznie przetrwać…
Lekki bombowiec Fairey Battle to bardzo specyficzna maszyna o krótkiej, ale trudnej historii. Opracowano ją w połowie lat 30. jako następcę całkowicie przestarzałych, dwupłatowych bombowców RAF. W momencie wejścia do służby były to nowoczesne samoloty o dużym potencjale, jednak zaprojektowane z myślą o taktyce, która…
Od momentu uzyskania niepodległości w 1918 roku, władze Finlandii kładły duży nacisk na budowę floty. Chociaż ostatecznie ambitne plany zostały bardzo mocno okrojone, Finowie wprowadzili do służby kilka ciekawych okrętów wojennych. Jedną z jednostek, która na pierwszy rzut oka nie robiła wrażenia, był Vesikko. Był…
Chociaż to w latach 30. powstawały najbardziej niesamowite parowozy, wyróżniające się aerodynamicznymi otulinami, w drugiej połowie lat 40. w USA powstała niewielka seria lokomotyw C&O class L-1 4-6-4 „Hudson”, które wraz z pociągami „The Chessie” miały pokazać możliwości parowozów na tle coraz popularniejszych lokomotyw spalinowych.…
Czołgi M4 Sherman stanowiły podstawowe uzbrojenie alianckich wojsk pancernych podczas II wojny światowej. Dzięki optymalnej konstrukcji, były to jedne z pierwszych czołgów uniwersalnych, produkowanych na masową skalę. Po wojnie ich kariera szybko dobiegła jednak końca, a ich miejsce zajęły pełnoprawne czołgi podstawowe. Tysiące niepotrzebnych Shermanów…
W latach 20. i 30. na trasach transatlantyckich dominowały głównie brytyjskie i niemieckie liniowce. Konkurowały z nimi jednostki francuskie, a także wiele mniejszych, nie aż tak luksusowych liniowców z innych krajów. Włosi obserwowali tę rywalizację z zazdrością, chcąc znaleźć swoje miejsce na tym lukratywnym rynku.…
Spadochrony zaczęły powstawać wraz z pojawieniem się pierwszych balonów, ale to rozwój samolotów sprawił, że tuż przed I wojną światową opracowano pierwsze w pełni skuteczne spadochrony. Jedna postać odegrała istotną rolę w ich historii, ale równocześnie wyjątkowo tragiczną. Franz Reichelt, krawiec z Paryża, próbował opracować…
Czołgi miały olbrzymi wpływ na sposób prowadzenia działań ofensywnych podczas I wojny światowej. Szybko jednak okazało się, że romboidalne czołgi ciężkie były zbyt powolne, aby wykorzystać fakt przełamania linii frontu. Potrzebny był pojazd szybszy, który mógłby przejąć rolę kawalerii. Tak narodziła się w Wielkiej Brytanii…
Dzisiaj obchodzimy 12 urodziny portalu SmartAge.pl. Bardziej dociekliwi, pewnie zauważą, że do tej pory świętowaliśmy jedynie okrągłe rocznice. W tym roku jest nieco inaczej, ponieważ chcielibyśmy wykorzystać ten moment aby zapytać Was o to co myślicie o stronie, artykułach i kierunku jaki objęliśmy. Czyli wracamy…
Lata 80. XIX wieku były okresem największej i najszybszej rewolucji w budownictwie okrętowym. Postęp technologiczny był tak szybki, że niektóre okręty stawały się przestarzałe zanim weszły do służby. Szukając najbardziej optymalnej konstrukcji, największe floty eksperymentowały i tworzyły często pojedyncze, eksperymentalne pancerniki. Tak miało być w…
Historia morskiej żeglugi handlowej zna niewiele jednostek, które tak dobrze odzwierciedlają schyłek epoki żaglowców, a jednocześnie przetrwały do czasów współczesnych w niemal nienaruszonym stanie. Czteromasztowy bark Pommern, cumujący dziś w Mariehamn na Wyspach Alandzkich, to nie tylko muzeum, ale przede wszystkim dowód na niezwykłą determinację…
Na przełomie XIX i XX wieku, gdy fotografia zyskiwała popularność, powstało wiele wręcz ikonicznych zdjęć. Z perspektywy czasu, niektóre z nich wydają się tak surrealistyczne, że ciężko uwierzyć w ich autentyczność. Do takich fotografii bezapelacyjnie należą zdjęcia niepozornego parowca Princess May dosłownie wiszącego na skałach.…
Na przełomie XIX i XX wieku Chile stało się największym eksporterem saletry (a dokładnie azotanu sodu) na świecie. W ciągu kilku dekad na pustyni Atakama w północnej części Chile rozbudował się potężny przemysł wydobywający i przetwarzający saletrę, którą wykorzystywano na całym świecie w przemyśle spożywczym,…
Francuzi zapisali się w historii jako twórcy pierwszego okrętu pancernego – Gloire. Nie był to jednak okręt pancerny w pełni tego słowa znaczenia, ponieważ posiadał drewniany kadłub, osłonięty żelaznymi płytami. Dopiero zbudowany po nim Couronne był faktycznie pierwszym francuskim okrętem wojennym z całkowicie żelaznym kadłubem.…
Na początku XIX wieku młoda amerykańska flota zainicjowała program budowy dużych, trzypokładowych okrętów liniowych uzbrojonych w 74 działa. Jednostki te miały wzmocnić flotę i dorównywać podobnym jednostkom europejskich flot. Jednym z okrętów, które wówczas powstały był USS Alabama. Nigdy jednak nie wprowadzono go jednak do…
Japońska flota pod koniec XIX wieku przeszła jedną z największych transformacji. W ciągu zaledwie kilku lat rozrosła się tak bardzo, że podczas wojny rosyjsko-japońskiej bez problemów rozgromiła rosyjską flotę. Wśród okrętów, które weszły do służby w tym okresie, najważniejszym bez wątpienia jest pancernik Mikasa. Chociaż…
Na południu Islandii, na targanych wiatrem, surowych plażach Sólheimasandur znajduje się wrak samolotu Douglas C-117D, który lądował awaryjnie w tym miejscu 21 listopada 1973 roku. Nikt nie zginął, a samolot doznał nieznanych uszkodzeń. Była to więc jedna z wielu nieistotnych katastrof wojskowych maszyn transportowych w…
W historii lotnictwa było wielu pionierów, którzy swoimi pomysłami wyprzedzali swoje czasy. Byli też tacy, którzy mieli tak „rewolucyjne” pomysły, że były one przestarzałe już w momencie sformułowania. Przykładem może być projekt kanadyjskiego myśliwca Canadian Car and Foundry FDB-1, stworzony przez gruzińskiego konstruktora, Michaiła Leontjewicza…
Prowadzenie operacji ratunkowych w przypadku okrętów podwodnych to wyjątkowo trudne zadanie, wymagające wykorzystania specyficznych środków i jednostek. Szukając sposobu na rozwiązanie problemu prowadzenia podwodnych akcji ratowniczych na dużych głębokościach lub pod lodami Arktyki, radzieckie władze zleciły na początku lat 70. opracowanie specjalistycznych ratowniczych okrętów podwodnych…
Krótko po I wojnie światowej narodził się nowy rodzaj lotnictwa – samoloty pokładowe. Maszyny dostosowane do operowania z pierwszych lotniskowców początkowo powstawały w wyniku przebudowy konwencjonalnych konstrukcji, jednak zawsze wiązało się z to z różnymi problemami albo niedopracowaniem. W USA pierwszym zaprojektowanym od podstaw z…
Rejsy wycieczkowcami należą zwykle do spokojnych i sielskich. Zabierające tysiące pasażerów statki bardzo rzadko muszą mierzyć się z trudnymi albo niebezpiecznymi warunkami. W związku z tym ich kariery są raczej spokojne i monotonne, a ryzyko katastrofy minimalne. Zawsze jednak znajdzie się wyjątek od tej reguły.…
Operacja Pustynna Burza w 1991 roku, będąca bezpośrednią odpowiedzią na inwazję Iraku na Kuwejt w poprzednim roku, nie była jedynie kolejnym starciem w burzliwej historii Bliskiego Wschodu. Stanowiła punkt oddzielający erę wojen industrialnych od wojen epoki informacyjnej. Był to poligon doświadczalny, na którym zimnowojenna doktryna…
Stampe-Vertongen SV.10 był belgijskim prototypem wielozadaniowego samolotu bojowego, opracowanym w połowie lat 30. XX wieku. Zaprojektowana w układzie dwupłata maszyna miała realizować popularną w tamtym okresie doktrynę „krążownika powietrznego”, łącząc cechy bombowca, samolotu rozpoznawczego i ciężkiego myśliwca. Program rozwojowy zakończył się katastrofą prototypu 5 października…
Historia śmigłowców rozpoczęła się w latach 30. XX wieku, równolegle w Niemczech i USA. Rozwijano je niezależnie według nieco odmiennych koncepcji. Punktem zwrotnym w ich historii było pojawienie się w USA już podczas II wojny światowej śmigłowca Sikorsky R-4. Była to pierwsza tego typu maszyna…
Royal Canadian Navy powstała jako Naval Service of Canada w 1910 roku. Młoda formacja, której zadaniem była ochrona bardzo długiej linii brzegowej kraju, musiała od podstaw zbudować swoje siły. Pierwszymi pozyskanymi przez nią okrętami wojennymi był dwa ex-brytyjskie krążowniki. HMCS Rainbow i HMCS Niobe. Były…
Na początku lat 30. brytyjskie Ministerstwo Lotnictwa wydało specyfikację dla nowej łodzi latającej, która miała być wykorzystywana do patrolowania dużych obszarów morskich. Z trzech prototypów jakie zbudowano, dwa, bardziej tradycyjne weszły do ograniczonej eksploatacji. Trzecia maszyna, chociaż nie weszła do produkcji, wyróżniała się nietypową konstrukcją…
Holowniki portowe to niewielkie jednostki pomocnicze, których służba zwykle jest rutynowa i mało ciekawa. Zbudowany w 1941 roku holownik Hoga (YT-146) zapewne też byłby jednym z wielu zapomnianych jednostek tego typu, ale stało się inaczej. 7 grudnia 1941 roku podczas japońskiego ataku na Pearl Harbor…
Zaprojektowany przez Virginiusa E. Clarka i wspierany kapitałem potężnego koncernu General Motors, General Aviation GA-43 był całkowicie metalowym dolnopłatem, którym miał zrewolucjonizować transport lotniczy, jednak ostatecznie stał się ofiarą nowych przepisów dotyczących bezpieczeństwa oraz dominacji maszyn wielosilnikowych, takich jak Douglas DC-2. Co ciekawe, był to…
Na przełomie XIX i XX wieku, gdy motoryzacja dopiero zyskiwała popularność, w USA doszło do nietypowej wojny patentowej, która mogła na długie lata zniszczyć przemysł motoryzacyjny w tym kraju. Amerykański prawnik, przedsiębiorca i wynalazca, George B. Selden otrzymał w 1895 roku patent na jeden z…
































