W latach 30. zarówno w Ameryce jak i Europie powstały jedne z najpiękniejszych samochodów. Moda na szybkie i eleganckie samochody sportowe nie ominęła również ZSRR, chociaż kraj ten nie był najlepszym miejscem dla takich aut. W 1939 roku, krótko przed wybuchem II wojny światowej w zakładach ZiS zbudowano oryginalny samochód sportowy ZIS-101A-Sport.

Radzieccy konstruktorzy budowali wiele ciekawych i nietypowych, zwłaszcza jak na Związek Radziecki konstrukcji. W przypadku samochodów, skupiano się jednak głównie na kopiowaniu sprawdzonych, głównie amerykańskich konstrukcji. Dopiero pod koniec lat 30. zaczęły powstawać bardziej nietypowe konstrukcje.

ZIS-101A Sport

ZIS-101A Sport

W 1936 roku do produkcji wszedł ZiS-101, luksusowa ważąca ponad 2,5 tony limuzyna powstała z myślą o dygnitarzach partyjnych. Przestronne wnętrze mieściło aż 7 osób, a ośmiocylindrowy rzędowy silnik o pojemności 5,8 litra i mocy 112 KM pozwalał na osiągnięcie prędkości około 115 km/h.

Mimo luksusowego wnętrza oraz przyzwoitych parametrów, była to jednak tylko ciężka limuzyna dla członków partii. Samochód raczej nie dawał przyjemności z jazdy, a już na pewno nie mogli o nim myśleć zwyczajni szarzy obywatele.

ZIS-101A Sport, obok stoi ZiS-102

ZIS-101A Sport, obok stoi ZiS-102

W 1939 roku grupa inżynierów z zakładów ZiS-a postanowiła zrobić coś wręcz szalonego jak na ZSRR – zbudować na bazie limuzyny samochód sportowy. Karkołomne przy olbrzymiej masie auta zadanie zakończyło się powstaniem jednego prototypu (niektóre źródła mówią o “kilku” egzemplarzach) ZiS-a-101A Sport.

Pracami kierował Anatolij Puhalin, a w zespole projektowym pracowali również Władimir Krementski i Nikołaj Pullman. Wykorzystali oni podwozie ZiS-a-101, ale całe nadwozie zaprojektowali od podstaw, tworząc dwuosobowego roadstera o długości 5,7 m, szerokości 1,9 m i wysokości 1,85 m. Pod maską znalazł się podkręcony ośmiocylindrowy silnik z ZiS-a-101 o mocy 141 KM pozwalający na rozpędzenie auta do 162 km/h.

ZIS-101A Sport

ZIS-101A Sport

Niestety wybuch wojny sprawił, że zbudowano tylko jeden prototyp ZIS-a-101A Sport. Los auta nie jest znany, ale prawdopodobnie zostało zniszczone w pierwszych dniach niemieckiej inwazji na ZSRR w 1941 roku. Do dnia dzisiejszego zachowały się jednak liczne zdjęcia i plany, dzięki którym w 2012 roku grupie pasjonatów udało się zbudować w pełni sprawną replikę samochodu.

Pod względem wyglądu ZiS-101A Sport prezentował się znakomicie i w niczym nie przypominał “socjalistycznych samochodów dla ludu”. Nawet współcześnie robi on olbrzymie wrażenie.