6 maja 1962 roku przeprowadzono wyjątkowy test broni nuklearnej. Po raz pierwszy i jedyny w historii wystrzelono z okrętu podwodnego uzbrojony pocisk balistyczny z głowicą jądrową, który eksplodował po trafieniu w cel. Próba ta nosząca kryptonim Operacja Frigate Bird była jedną z 31 testowych eksplozji nuklearnych zorganizowanych przez USA w 1962 roku.

W czasie Zimnej Wojny przeprowadzano wiele próbnych eksplozji nuklearnych. W latach 50-tych ilość prób była jednak tak duża, że w 1958 roku Stany Zjednoczone i Związek Radziecki podpisały porozumienie zakazujące dalszych testów. We wrześniu 1961 roku, po 3 latach spokoju ZSRR złamał jednak postanowienia umowy i rozpoczęły zakrojoną na szeroką skalę serię testów nuklearnych.

Najważniejszym z nich była detonacja Car Bomby, największej bomby atomowej w historii. Amerykanie zaniepokojeni sytuacją postanowili zorganizować odpowiedź na te testy. Tak zrodziły się plany Operacji Diminic, której celem było przeprowadzenie 31 próbnych eksplozji nuklearnych.

USS Ethan Allen

USS Ethan Allen

Próby prowadzono w okresie od 25 kwietnia do 30 października 1962 roku. Zdetonowano wiele ładunków o różnej mocy, ale najciekawszą próbą była Frigate Bird zorganizowana 6 maja 1962 roku. W ramach testu, z pokładu okrętu podwodnego USS Ethan Allen wystrzelono pocisk balistyczny Polaris A-1 z głowicą nuklearną o mocy 600 kt.

USS Ethan Allen (SSBN-608) – amerykański, atomowy okręt podwodny uzbrojony w rakiety balistyczne. Stępkę pod okręt położono 14 września 1959 roku, wodowanie nastąpiło 22 listopada 1960 roku a do służby okręt wszedł 8 sierpnia 1961 roku. Jednostka miała 125 m długości i wyporność 7000 ton na powierzchni i 8000 pod wodą. Napęd stanowił jeden reaktor atomowy S5W i dwie turbiny parowe o mocy 15 000 KM. Prędkość maksymalna wynosiła 16 węzłów na powierzchni i 21 pod wodą. Okręt mógł zanurzyć się na głębokość 400 m.

Uzbrojenie składało się z 4 wyrzutni torped kalibru 530 mm z zapasem 12 torped i 16 pocisków balistycznych Polaris. Załoga liczyła 140 marynarzy i oficerów. Okręt wykorzystywano do 31 marca 1983 roku. Ostatecznie zezłomowano go 30 lipca 1999 roku.

USS Ethan Allen

USS Ethan Allen

W przeciwieństwie do innych prób, w których ładunki nuklearne detonowano w “naukowych warunkach”, tym razem pocisk został uzbrojony i wystrzelony z zachowaniem wszystkich procedur bojowych. Był to tym samym jedyny praktyczny test procedur odpalenia pocisku nuklearnego z pokładu okrętu podwodnego zakończony faktyczną eksplozją głowicy po trafieniu w cel.

Eksplozja głowicy W-47 z rakiety Polaris A-1 wystrzelonej w ramach próby Frigate Bird - 6 maja 1962 roku

Eksplozja głowicy W-47 z rakiety Polaris A-1 wystrzelonej w ramach próby Frigate Bird – 6 maja 1962 roku

Głowica eksplodował na zaplanowanej wysokości około 3 km w pobliżu Wyspy Bożego Narodzenia na Pacyfiku około 2 km od zakładanego punktu. Mimo to uznano, że rakieta trafiła w cel. W trakcie przygotowań do wystrzelenia rakiety na pokładzie okrętu doszło do kilku awarii, które sprawiły, że dopiero czwarta rakieta została odpalona. Usterki te nie miały jednak wpływu na ocenę próby, ponieważ w warunkach bojowych zignorowano by je.

Wyniki próby były zadowalające i potwierdziły wszystkie wcześniejsze założenia, łącznie z mocą głowicy W-47 umieszczonej w rakiecie Polaris A-1. W trakcie kolejnych prób kilkukrotnie testowano procedury bojowe, ale nigdy nie tak dokładnie jak w przypadku Operacji Frigate Bird.

Podziel się.

O autorze

Michał Banach

Gdybym miał spisać wszystkie swoje zainteresowania to nie starczyłoby mi życia. Głównie interesuję się historią, militariami i techniką a także fotografią, ale lista ta mogłaby być znacznie dłuższa. Skończyłem studia na kierunkach stosunki międzynarodowe oraz dziennikarstwo i komunikacja społeczna na Wydziale Nauk Politycznych i Dziennikarstwa UAM.