Polska Marynarka Wojenna posiada obecnie 5 okrętów podwodnych. Najmłodszym i największym z nich jest ORP Orzeł (typu Kilo), pozostałe to cztery ex-norweskie okręty podwodne typu Kobben. Okręty te zbudowano w latach 60. dla Marynarki Wojennej Norwegii. Polska jest obecnie ich jedynym użytkownikiem, ale w najbliższych latach okręty te znikną również z naszej floty.

Norweskie początki

Historia okrętów podwodnych typu 207 Kobben sięga początku lat 60.. Norweska Marynarka Wojenna pilnie poszukiwała nowych okrętów podwodnych, które zastąpiłyby jednostki pamiętające jeszcze II wojnę światową (5 ex-brytyjskich okrętów typu U oraz 3 ex-niemieckie typu VIIC).

Norweski okręt podwodny typu 207 - Svenner

Norweski okręt podwodny typu 207 – Svenner

Niestety z powodu ograniczeń budżetowych Norwegowie mieli trudności z realizacją projektu. Potrzebnych było kilkanaście jednostek, a w grę wchodził jedynie zakup okrętów w stoczniach brytyjskich, francuskich lub niemieckich. Na szczęście Norwegowie w ramach współpracy między sojusznikami otrzymali wsparcie finansowe z USA. Pozwoliło to na wybranie jak najlepszej oferty i zamówienie odpowiedniej ilości okrętów.

Norwegowie wybrali ofertę zachodnioniemieckiej stoczni Rheinstahl-Nordseewerke z Emden. Zamówiono 15 okrętów określanych jako typ 207. W praktyce jednostki te były powiększonymi okrętami typu 205, które budowano dla Marynarki Wojennej RFN i Danii.

Norweski okręt podwodny typu 207 - Ula

Norweski okręt podwodny typu 207 – Ula

W stosunku do poprzedników, okręty typu 207 były o 1,5 m dłuższe, miały inny kształt kiosku, inaczej umieszczony ster a kadłub wykonany był z stali o zwiększonej wytrzymałości a nie amagnetycznej jak w jednostkach typu 205. Zmiany te pozwoliły na zwiększenie dopuszczalnej głębokości zanurzenia do 200 m (okręty typu 205 mogły zanurzać się na głębokość 100 m).

Budowę pierwszego okrętu – Ula, rozpoczęto 21 sierpnia 1964 roku, wodowanie nastąpiło 19 grudnia a do służby okręt wszedł już 7 maja 1965 roku. Budowę ostatniego z 15 okrętów – Svenner rozpoczęto 8 września 1966 roku, wodowanie nastąpiło 27 stycznia 1967 roku a do służby okręt wszedł 12 czerwca 1967 roku.

Norweski okręt podwodny typu 207 - Svenner

Norweski okręt podwodny typu 207 – Svenner

Nowe norweskie okręty podwodne miały 45 m długości, wyporność podwodną 435 ton i nawodną 370 ton. Okręty miały konstrukcję jednokadłubową, bez podziału na przedziały wodoszczelne. Napęd stanowiły dwa silniki diesla o mocy łącznej 1200 KM oraz silnik elektryczny o mocy 1500 KM. Pozwalały one na osiągnięcie prędkości 12 węzłów na powierzchni i 18 pod wodą.

Zasięg wynosił 6480 km na powierzchni przy prędkości 5 węzłów lub 555 km pod wodą przy prędkości 6 węzłów. Załoga składała się z 18 oficerów i marynarzy a uzbrojenie składało się z 8 wyrzutni torped kalibru 533 mm umieszczonych na dziobie. Okręty nie posiadały zapasowych torped.

Nazwa Położenie stępki Data wodowania Wejście do służby Los
Ula 21 sierpnia 1964 19 grudnia 1964 7 maja 1965 12 marca 1987 przemianowany na Kinn, wycofany w 1992 roku
Utsira 31 października 1964 11 marca 1965 8 lipca 1965 Wycofany w 1991 roku
Utstein 8 stycznia 1965 19 maja 1965 15 września1965 Wycofany w 1991 roku, obecnie okręt-muzeum w Horten
Utvær 24 marca 1965 30 lipca 1965 1 grudnia 1965 Przekazany Danii 20 października 1989 roku – nazwany Tumleren, wycofany 17 sierpnia 2004 roku
Uthaug 31 maja 1965 3 października 1965 16 luty 1966 Przekazany Danii 10 października 1990 roku – nazwany Sælen, wycofany 21 grudnia 2004, przekształcony w muzeum
Sklinna 17 sierpnia 1965 21 stycznia 1966 27 maja 1966 Wycofany w 2001 roku
Skolpen 1 listopada 1965 24 marca 1966 17 sierpnia 1966 Przekazany Polsce 16 sierpnia 2002 roku – nazwany ORP Sęp
Stadt 1 luty 1966 10 lipca 1966 15 listopada 1966 Wycofany w 1987 roku
Stord 1 kwietnia 1966 2 września 1966 14 luty 1967 Przekazany Polsce 4 czerwca 2002 roku – nazwany ORP Sokół. 8 czerwca 2018 roku roku opuszczono na nim banderę.
Svenner 8 września 1966 27 stycznia 1967 12 czerwca 1967 Przekazany Polsce 8 września 2003 roku – nazwany ORP Bielik
Kaura 19 maja 1964 16 października 1964 5 luty 1965 Przekazany Danii w 1992 roku jako źródło części zamiennych
Kinn  Luty 1963 30 listopada 1963 8 kwietnia 1964 Wycofany w 1982 roku
Kya 25 czerwca 1963 20 luty 1964 15 czerwca 1964 Przekazany Danii 17 października 1991 roku – nazwany Springeren, wycofany 25 listopada 2004 roku
Kobben 9 grudnia 1963 25 kwietnia 1964 17 sierpnia 1964 Przekazany Polsce w 2002  roku jako źródło części zamiennych, następnie przekształcony w symulator
Kunna 3 marca 1964 16 czerwca 1964 29 października 1964 Przekazany Polsce 20 października 2004 roku – nazwany ORP Kondor. 20 grudnia 2017 roku opuszczono na nim banderę.

Duński okręt podwodny typu 207 - Sælen

Duński okręt podwodny typu 207 – Sælen