W stolicy Wietnamu, Hanoi znaleźć można nietypową pamiątkę po wojnie wietnamskiej. W jeziorze Huu Tiep z wody wystaje fragment podwozia bombowca B-52, zestrzelonego 27 grudnia 1972 roku w trakcie operacji Linebacker II. W znajdującym się niedaleko muzeum znajduje się natomiast ogon bombowca tego typu – prawdopodobnie tej samej maszyny.

Przeprowadzona w dniach od 18 do 29 grudnia 1972 roku operacja Linebacker II miała na celu zmuszenie władz północnowietnamskich do podpisania bardziej korzystnego dla Stanów Zjednoczonych układu pokojowego. W ciągu kilku dni 207 bombowców B-52 (wspieranych przez około 2000 maszyn różnych typów) wykonało 741 operacji, z których 729 zakończyło się sukcesem. Zrzucono 15 237 ton bomb (plus około 5000 ton bomb zrzuconych przez samoloty wsparcia) w cale przemysłowe i militarne w Północnym Wietnamie. 10 bombowców zostało zestrzelonych nad Wietnamem Północnym, a 5 kolejnych rozbiło się w Laosie i Tajlandii. Zginęło 33 członków załóg B-52, a 33 dostało się do niewoli. Kolejnych 26 uratowano.

Wrak B-52 w jeziorze Huu Tiep (fot. calflier001/Wikimedia Commons)

Wrak B-52 w jeziorze Huu Tiep (fot. calflier001/Wikimedia Commons)

Siły Północnego Wietnamu wystrzeliły około 1000 przeciwlotniczych pocisków rakietowych, w tym około 262 pocisków SA-2, zestrzeliwując według własnych wyliczeń 34 bombowce B-52, 5 F-111 i 42 maszyny innego typu. Amerykanie w swoich raportach wspominają o zestrzeleniu 8 północnowietnamskich MiG-ów-21, z których przynajmniej 2 miały zostać zestrzelone przez tylnych strzelców B-52. Informacje te nie są jednak potwierdzone, przy czym raporty wietnamskie wspominają o utracie 3 MiG-ów. Przyjmuje się, że Amerykanie utracili bezpowrotnie w trakcie całej operacji 22-27 B-52 (część z nich wróciła do baz, ale była zbyt uszkodzona, aby wrócić do służby). Przy czym często straty określa się na 12 maszyn taktycznych, 16 B-52, 4 ciężko uszkodzone B-52 i 5 średnio uszkodzonych B-52.

Militarne skutki nalotów chociaż dotkliwe dla infrastruktury, nie przyniosły dyplomatycznych korzyści. Wręcz przeciwnie, w trakcie nalotów zginęło prawdopodobnie 1624 cywilów, co sprowadziło na Amerykanów krytykę ze strony międzynarodowej opinii publicznej.

Wrak B-52 w jeziorze Huu Tiep (fot. Mark Limb)

Wrak B-52 w jeziorze Huu Tiep (fot. Mark Limb)

Pamiątką po tych wydarzeniach jest wrak bombowca B-52 (według tabliczek informacyjnych B-52G), zestrzelonego 27 grudnia 1972 roku, który rozbił się w Hanoi. Jeden z jego fragmentów pozostawiono w jeziorze Huu Tiep, a drugi umieszczono w znajdującym się niedaleko muzeum. Nie wiadomo, czy oba te elementy pochodzą z tej samej maszyny. Nie ma też pewności co do jej typu, ponieważ według amerykańskich raportów, tego dnia utracono dwa bombowce B-52D.

Szczątki te przypominają o skali amerykańskich nalotów i wykorzystywane były do celów propagandowych, o czym wyraźnie mówią tabliczki umieszczone przy nich.

Wrak B-52 w muzeum obok jeziora (fot. Mztourist/Wikimedia Commons)

Wrak B-52 w muzeum obok jeziora (fot. Mztourist/Wikimedia Commons)

Podziel się.

O autorze

Michał Banach

Gdybym miał spisać wszystkie swoje zainteresowania to nie starczyłoby mi życia. Głównie interesuję się historią, militariami i techniką a także fotografią, ale lista ta mogłaby być znacznie dłuższa. Skończyłem studia na kierunkach stosunki międzynarodowe oraz dziennikarstwo i komunikacja społeczna na Wydziale Nauk Politycznych i Dziennikarstwa UAM.