Wśród wielu samochodów terenowych jakie kiedykolwiek powstały dwa zapisały się w historii szczególnie. Pierwszym z nich był Jeep Willys produkowany w trakcie II wojny światowej, będący pierwszym typowym samochodem terenowym w historii oraz Land Rover Defender. Historia tego drugiego samochodu rozpoczęła się w 1948 roku a 29 stycznia 2016 roku z linii produkcyjnej zjechał ostatni seryjny egzemplarz tego modelu.

Geneza

Historia Land Rovera Defendera sięga II wojny światowej. Amerykanie wprowadzili wówczas do produkcji bardzo użyteczny samochód terenowy wykorzystywany przez wszystkie alianckie wojska – Jeep Willys. Prosty w budowie samochód zyskał olbrzymią popularność nawet po wojnie, kiedy samochody te trafiły z wojska w prywatne ręce.

Jedne z pierwszych Land Roverów

Jedne z pierwszych Land Roverów

W 1947 roku firma Rover szukała sposobu na powrót na rynek. Powojenny stan gospodarki Wielkiej Brytanii sprawiał, że nie było zapotrzebowania na typowe samochody, jakie firma ta produkowała przed wojną. W związku z tym bracia Maurice i Spencer Wilks pracujący w firmie Rover wpadli na pomysł zbudowania taniego i prostego samochodu terenowego wzorowanego na amerykańskim Willysie. Miał on pomóc w odzyskaniu pozycji na rynku i zdobyciu funduszy na rozkręcenie produkcji samochodów osobowych.

Land Rover Series II

Land Rover Series II

W 1948 roku zbudowano prototyp, wykorzystując podwozie Willysa i podzespoły samochodu Rover P3. Dzięki bardzo prostej konstrukcji samochód był bardzo tani w produkcji i prosty w obsłudze. Pierwsze testy napędu 4×4 wypadły wyjątkowo pomyślnie, w związku z czym podjęto decyzję o rozpoczęciu produkcji seryjnej po wprowadzeniu kilku mniejszych poprawek – głównie wizualnych i estetycznych.

Jeep Willys

Jeep Willys

Powstała niewielka, licząca 48 samochodów seria próbna. Co ciekawe, pomalowano je na jasnozielony kolor. Wybór farby nie był przypadkowy. W trakcie wojny wykorzystywano ją do malowania wnętrza samolotów, w związku z tym po wojnie w magazynach pozostało jej sporo.

Land Rovery idealnie nadawały się do ekspedycji w trudnym terenie

Land Rovery idealnie nadawały się do ekspedycji w trudnym terenie

Land Rover Series I

Nowy samochód otrzymał nazwę Land Rover. Po latach zmieniono ją na Land Rover Series I w związku z pojawieniem się kolejnych modeli. Początkowo zakładano, że samochód pozostanie w produkcji kilka lat, aż firma zdobędzie wystarczające fundusze na zaprojektowanie nowych samochodów osobowych. Po raz pierwszy zaprezentowano go 30 kwietnia 1948 roku na Motor Show w Amsterdamie.

Land Rover Series I

Land Rover Series I

Szybko okazało się, że nowy pojazd terenowy nie tylko stał się strzałem w dziesiątkę ale również źródłem olbrzymich zysków. Tani i prosty w budowie samochód zyskał olbrzymią popularność zwłaszcza wśród rolników oraz wojska. Powstało kilka wersji tego modelu, różniących się wielkością i napędem. Pierwsze Land Rovery miały rozstaw kół wynoszący 2 m i napędzane były czterocylindrowymi silnikami o pojemności 1.6 L i mocy 50 KM.

Z czasem rynek wymusił wprowadzenie nieco większego Land Rovera o długości 2,2 m i napędzanego mocniejszymi silnikami o pojemności 2 litrów. W 1954 roku wprowadzono do sprzedaży wersję pick up o długości 2,7 m.

Land Rover Station Wagon - "luksusowa" wersja Land Rovera Series I

Land Rover Station Wagon – “luksusowa” wersja Land Rovera Series I

Samochody miały bardzo spartańskie wykończenie i nie posiadały żadnego dodatkowego wyposażenia. W związku z tym w 1956 roku do sprzedaży weszło kilka wersji posiadających skórzane fotele, lepsze wykończenie wnętrza i nieco ładniejszą karoserię. W 1958 roku podjęto decyzję o przeprowadzeniu większej modernizacji samochodu.

Land Rover Series II

 W 1958 roku do sprzedaży wprowadzono nowy model Land Rovera nazwany Series II. Samochód był nieco większy i lepiej wyposażony od poprzednika. Zachowano jednak prosty wygląd i wykończenie bez specjalnych dodatków. Samochód występował w dwóch wariantach – SWB i LWB – krótki  i długi.

Land Rover Series I

Land Rover Series I

Rozstaw kół wersji SWB wynosił 2,2 m a wersji LWB 2,7 m. Napęd stanowiły silniki V4 o pojemności 2 i 2,3 litra o mocy odpowiednio 52 i 72 KM. W 1961 roku do produkcji wprowadzono nieznacznie ulepszoną wersję modelu Series II oznaczoną Series IIA. Pod względem wizualnym praktycznie niczym nie różniła się ona od poprzednika. Największą zmianą było jedynie przesunięcie świateł z środka na bok grilla i wprowadzenie nowych mocniejszych silników.

Land Rovery na lawecie w 1959 roku

Land Rovery na lawecie w 1959 roku

W latach 1969-1970 rocznie wyprodukowano ponad 60 000 samochodów tego typu. Wariant Series IIA uznawany jest do dnia dzisiejszego za najważniejszy model Land Rovera, który ukształtował renomę firmy.

Warto dodać, że w latach 60. do sprzedaży weszły również odmiany Land Rovera Series II będące mini-ciężarówkami i nazwane Forward Control (podobnie jak Jeep). Samochody te posiadały różne specjalistyczne zabudowy – wóz strażacki, pojazd ratowniczy czy też zwyczajne skrzynie ładunkowe.

50 000 Land Rover

50 000 Land Rover

Land Rover Series III

W 1971 roku do sprzedaży trafił kolejny model Land Rovera oznaczony numerem III. Wśród licznych zmian kosmetycznych, samochód doczekał się mocniejszych silników o pojemności 2,3, 2,6 i 3,5 litra i mocy 73, 86 i 91 KM. Siermiężna terenówka otrzymała również nieco bardziej komfortowe wnętrze, chociaż dla osób postronnych niewiele w środku się zmieniło.

Odrestaurowane Land Rovery

Odrestaurowane Land Rovery

Rosnąca popularność Land Rovera sprawiła, że firma Rover wydzieliła w 1975 roku markę Land Rover jako samodzielną firmę specjalizującą się w produkcji samochodów terenowych.

W 1976 roku z linii produkcyjnej zjechał milionowy egzemplarz Land Rovera. Niestety na początku lat 80-tych zmieniający się rynek i olbrzymia konkurencja ze strony japońskich samochodów terenowych sprawiły, że zaczęto zastanawiać się nad znaczącym odświeżeniem Land Rovera. W 1982 roku rozpoczęła się historia Land Rovera Defendera jakiego znamy dzisiaj.

Nieco przerobiony Land Rover Series I

Nieco przerobiony Land Rover Series I

Land Rover Defender

W 1983 roku do sprzedaży trafiły dwa nowe modele Land Rovera – Land Rover One Ten (nazwany później Land Rover 110) i Land Rover 90. Podobnie jak w przypadku modelu Series III, samochody te wyróżniały lepsze i mocniejsze silniki oraz nowe skrzynie biegów. Zewnętrznie niewiele różniły się od poprzedników.

W połowie lat 80. do sprzedaży weszły jeszcze dwa kolejne modele – Land Rover 127 i Land Rover 130 posiadające nieco większy rozstaw osi i potężniejsze silniki, wśród których znalazł się nawet 3,5 litrowy V8 o mocy 134 KM.

Land Rovery Defendery

Land Rovery Defendery

Wprowadzone zmiany bardzo korzystnie wpłynęły na sprzedaż samochodów (która na przełomie lat 70. i 80. zaczęła spadać). W 1990 roku wraz z wprowadzeniem rok wcześniej do sprzedaży Land Rovera Discovery podjęto decyzję o zmianie nazwy produkowanych dotychczas samochodów. Tak zrodził się Land Rover Defender.

Samochód otrzymał znacznie lepsze wyposażenie w porównaniu z poprzednimi modelami oraz nowe silniki i skrzynie biegów. W przeciwieństwie do starszych modeli, do sprzedaży weszło kilkanaście wersji różniących się rozstawem osi i konstrukcją nadwozia. Mimo wprowadzanych zmian samochód posiadał cały czas takie same możliwości terenowe a pod względem wizualnym niewiele różnił się od wersji z lat 80..

Land Rover Defender

Land Rover Defender

W 2007 zmiany w przepisach dotyczących emisji spalin sprawiły, że od lat produkowane tak samo Defendery musiały przejść sporo zmian. Zmianie uległy silniki i układ napędowy. W 2011 roku zaczęły pojawiać się plotki na temat przyszłości samochodu, który mimo swoich niewątpliwych zalet zaczął mocno odstawać od konkurentów pod względem jakości wykonania.

Koniec produkcji

W 2013 roku Land Rover ogłosił, że Defender pozostanie w produkcji do końca 2015 roku. Następca kultowej terenówki ma pojawić się kilka lat później. Głównym powodem decyzji była spadająca sprzedaż Defenderów – często spowodowana ich wytrzymałością, ale najczęściej wynikająca z ich bardzo surowego wyposażenia.

Ostatni Land Rover Defender

Ostatni Land Rover Defender

Ostatni Land Rover Defender zjechał z linii montażowej fabryki Soilhull 29 stycznia 2016 roku o godzinie 9.15. Wydarzeniu temu towarzyszyła olbrzymia uroczystość na którą zaproszono przedstawicieli firmy i przemysłu motoryzacyjnego oraz fanów i weteranów marki.

Łącznie wyprodukowano 2 016 933 Defendery. Warto dodać, że dwumilionowy egzemplarz sprzedano w grudniu na aukcji za sumę 400 000 funtów (sic!).

Wersje wojskowe

Na bazie Land Roverów zarówno modeli Series jak i Defenderów powstały tysiące specjalistycznych pojazdów a armie na całym świecie wykorzystują do dnia dzisiejszego wiele samochodów tego typu. Pojazd ten idealnie nadaje się do wykorzystania w roli samochodów transportowych, sztabowych, rozpoznawczych a nawet bojowych.

Land Rover Series I Land Rover Defender

Land Rover Series I Land Rover Defender

Obecnie Defendery powoli znikają z frontu ponieważ nie posiadają opancerzenia. Mimo to jeszcze przez dobrych kilkanaście lat pozostaną w eksploatacji.

Wśród wielu specjalistycznych pojazdów jakie zbudowano na bazie Defenderów wyróżnić można wersje wydłużone o dodatkową oś z napędem 6×6.

Hala produkcyjna Land Roverów w latach 50-tych

Hala produkcyjna Land Roverów w latach 50-tych

Motoryzacyjna legenda

Land Rover Defender i jego poprzednik, model Series zapisały się w historii jako jedne z najbardziej znanych samochodów terenowych. Twórcy bardzo wielu terenówek i jeepów wzorowali się na Land Roverach.

Cechą charakterystyczną tych samochodów był bardzo prosty wygląd, siermiężna konstrukcja i łatwość obsługi. Wszystko to wpływało na olbrzymią trwałość Defenderów., które służą swoim właścicielom przez wiele lat. Niestety największe zalety tych samochodów obecnie są ich największą wadą.

Zlot Land Roverów

Zlot Land Roverów

Zapotrzebowanie na proste samochody terenowe nie jest już tak duże jak kiedyś, w związku z czym Defendery muszą przejść metamorfozę podobną do tej, jaką przeszły samochody marki Jeep – np. Wrangler.

Koniec produkcji Defendera nie oznacza, że to koniec jego historii. Land Rover zapowiedział, że w najbliższych latach do produkcji wejdzie zupełnie nowy nowy następca Defendera. Prawdopodobnie jedyne co będzie go łączyć z poprzednikiem to nazwa i możliwości terenowe. Pod względem wyposażenia i wyglądu będzie on prezentować się zupełnie inaczej.

Dla fanów samochodów terenowych będzie to pewnie trudne do przeżycia, ale dla większości kierowców będzie to po prostu krok do przodu.

Źródło zdjęć: Land Rover

Podziel się.

O autorze

Michał Banach

Gdybym miał spisać wszystkie swoje zainteresowania to nie starczyłoby mi życia. Głównie interesuję się historią, militariami i techniką a także fotografią, ale lista ta mogłaby być znacznie dłuższa. Skończyłem studia na kierunkach stosunki międzynarodowe oraz dziennikarstwo i komunikacja społeczna na Wydziale Nauk Politycznych i Dziennikarstwa UAM.