Na południe od Kabulu w Afganistanie znajduje się Darulaman, dzielnica utworzona w latach 20. przez króla Afganistanu, Amanullaha Chana. Zakładano, że będzie ona nową stolicą kraju, w związku z czym zbudowano w tym miejscu dwa pałace – Tajbeg, który miał być siedzibą rodziny królewskiej oraz Darul Aman, mający być siedzibą rządu. Obecnie oba budynki zrujnowane wojnami powoli poddawane są remontom.

Pałac Darul Aman

Rządzący w latach 1919-1929 w Afganistanie Amanullah Chan chciał przekształcić kraj na wzór europejski. W związku z tym wprowadzał liczne reformy, które spotykały się z oporem konserwatywnych i religijnych środowisk w Afganistanie. Aby podkreślić swoją władzę, w połowie lat 20. podjął decyzję o budowie dwóch potężnych pałaców (oraz wielu innych mniejszych obiektów) w rejonie Darulaman, które miały być siedzibą władz. W ich budowę zaangażowani byli architekci z Niemiec i Francji.

Pałac Darul Aman (fot. Wikimedia Commons)

Pałac Darul Aman (fot. Wikimedia Commons)

Największy był Pałac Darul Aman, w którym miał rezydować przyszły parlament. Budynek w stylu neoklasycznym zaprojektował zespół architektów i inżynierów pod kierownictwem Waltera Hartena. Pałac wyposażono w instalacje zapewniające bieżącą wodę oraz centralne ogrzewanie. Zanim jednak ukończono jego budowę, w 1929 roku Amanullah Chan został obalony przez przeciwników zmian i zmuszony do ucieczki z kraju.

Budynek dokończono z myślą o wykorzystaniu przez wydział medycyny uniwersytetu w Kabulu, później zamieniono go na magazyn oraz siedzibę kilku ministerstw. 14 grudnia 1968 roku pałac został poważnie uszkodzony przez pożar, ale odbudowano go i zamieniono na siedzibę ministerstwa obrony.

Pałac Darul Aman (fot. Wikimedia Commons)

Pałac Darul Aman (fot. Wikimedia Commons)

W 1978 roku Darul Aman ponownie został uszkodzony przez pożar, a w kolejnych latach znajdujący się blisko Kabulu obiekt wielokrotnie był celem ostrzału podczas licznych walk, które nawiedzały tę część kraju. W 2005 roku rozważana plany odbudowy zrujnowanego obiektu z myślą o przywróceniu go do pierwotnego stanu i roli, czyli siedziby parlamentu, ale tak się nie stało. Dopiero w 2016 roku rozpoczęto prace renowacyjne, które mają zakończyć się w 2019 roku. Obecnie budynek jest już częściowo wyremontowany.

Pałac Tajbeg

Nieco bardziej na południe od Pałacu Darul Aman znajduje się nieco mniejszy Pałac Tajbeg, zbudowany w tym samym czasie. Obiekt znajduje się na niewielkim wzgórzu otoczonym niegdyś ogrodami. Pałac był siedzibą rodziny królewskiej, a po jej obaleniu w 1929 roku wykorzystywano go do różnych celów. Do lat 70. używano go w zależności od potrzeb jako siedzibę władz, lub obiekt wojskowy.

20 grudnia 1979 roku Pałac Tajbeg stał się siedzibą prezydenta Hafizullaha Amina, który 14 września 1979 roku został prezydentem Afganistanu. Sytuacja polityczna w kraju była bardzo napięta, a polityka Amina nie podobała się władzom ZSRR. W związku z tym podjęta została decyzja o zlikwidowaniu prezydenta Afganistanu. 27 grudnia 1979 roku w ramach operacji Sztorm-333 dwie grupy radzieckich komandosów liczące 24 i 30 komandosów, wspierane przez spadochroniarzy i specnaz zaatakowały Pałac Tajbeg.

Pałac Tajbeg (fot. Wikimedia Commons)

Pałac Tajbeg (fot. Wikimedia Commons)

Ochronę pałacu prezydenckiego stanowiło 200-250 strażników, wspieranych przez około 1200 żołnierzy zajmujących pozycje na zewnętrznym pierścieniu obrony. Oddziały te dysponowały m.in. batalionem czołgów T-55.

Radzieccy komandosi zaatakowali z zaskoczenia i po rozbiciu części oddziałów wartowniczych rozpoczęły trwający 45 minut szturm na pałac. W wyniku walk prezydent Amin został zamordowany. Dodatkowo 650-700 wartowników i afgańskich żołnierzy zginęło, lub zostało rannych. Rosjanie utracili 22 zabitych, z których wielu zginęło od sojuszniczego ognia.

Pałac Tajbeg (fot. Wikimedia Commons)

Pałac Tajbeg (fot. Wikimedia Commons)

Po zakończeniu walk, pałac został przejęty przez wojsko, a w trakcie interwencji radzieckiej stał się sztabem 40. Armii. Po wycofaniu się Rosjan z Afganistanu pałac stał się obiektem licznych ataków, w wyniku których został całkowicie zniszczony. Obecnie pojawiają się plany jego odbudowy, ale z powodu kosztów i napiętej sytuacji politycznej nie podjęto żadnych działań.

Pałac Tajbeg (fot. Wikimedia Commons)

Pałac Tajbeg (fot. Wikimedia Commons)

Podziel się.

O autorze

Michał Banach

Gdybym miał spisać wszystkie swoje zainteresowania to nie starczyłoby mi życia. Głównie interesuję się historią, militariami i techniką a także fotografią, ale lista ta mogłaby być znacznie dłuższa. Skończyłem studia na kierunkach stosunki międzynarodowe oraz dziennikarstwo i komunikacja społeczna na Wydziale Nauk Politycznych i Dziennikarstwa UAM.