Charakterystyczny pękaty kadłub dwupłatowego An-2 zna chyba każdy kto chociaż trochę interesuje się lotnictwem w Polsce. Samoloty te od kilkudziesięciu lat pozostają w eksploatacji głównie w aeroklubach w całym kraju. Mimo obecnie już przestarzałej konstrukcji, ich prostota sprawia, że nie tracą na popularności i to nie tylko w Polsce, ale również w innych częściach świata.

An-2 – długowieczny zabytek

Antonow An-2 to wręcz legendarny samolot. Prace nad nim rozpoczęto w drugiej połowie lat 40. w ZSRR. Idea samolotu miała nawiązywać do bardzo udanego Polikarpowa Po-2, który dzięki swojej prostej konstrukcji i niskim kosztom budowy oraz eksploatacji mógł być wykorzystywany zarówno w roli maszyn rozpoznawczych w wojsku, jak i szkolnych, rolniczych, łącznikowych itd.

An-2

An-2

Nowy samolot miał być również konstrukcją bardzo uniwersalną, ale o większej pojemności (Po-2 miał tylko miejsce dla dwóch osób). Gotowy prototyp An-2 zaprezentowano już w sierpniu 1947 roku, a w swój pierwszy lot wzbił się 31 sierpnia 1947 roku. Po dopracowaniu konstrukcji, w 1948 roku w Kijowskiej Wytwórni Lotniczej rozpoczęto budowę serii próbnej, a w 1949 roku rozpoczęto właściwą produkcję seryjną.

W 1957 roku licencję na budowę An-2 zakupiły Chiny. Maszyny wytwarzane w tym kraju noszą oznaczenie Y-5. W 1960 roku licencję nabyła również Polska. Zakładami, które miały wytwarzać samolot był PZL Mielec. W kolejnych latach produkcję kontynuowano głównie w Polsce, ponieważ zakłady w Kijowie przestawiły się na wytwarzanie innych maszyn.

AntonoW An-2 (SP-NEH) (fot. Michał Banach)

AntonoW An-2 (SP-NEH) (fot. Michał Banach)

Łącznie zbudowano ponad 16500 maszyn tego typu (oficjalnie, nieoficjalnie powstało znacznie więcej maszyn, ponieważ nie są znane dokładne dane na temat produkcji w Chinach), z czego większość w Polsce. Produkcja w naszym kraju trwała do 2002 roku. Łącznie w ZSRR zbudowano 3593 An-2 (w zakładach w Kijowie i w Dołgoprudnym), w Chinach oficjalnie powstały 1003 egzemplarze, a w Polsce 11915.

Co ciekawe, w momencie rozpoczęcia produkcji samolot ten był… całkowicie przestarzały. Gdyby nie prostota konstrukcji i wytrzymałość, An-2 szybko znikłby z nieba. Tak się jednak nie stało.

An-2

An-2

Samoloty tego typu wykorzystuje się na całym świecie w różnych rolach. Przede wszystkim są to maszyny transportowe i łącznikowe. Ze względu na odpowiednią konstrukcję maszyny te określa się jako samoloty typu STOL (ang. Short Take-Off and Landing). Wytrzymałe podwozie i konstrukcja ułatwiają również korzystanie z trawiastych pasów startowych.

Sporo Antków (tak potocznie nazywa się te samoloty w Polsce) wykorzystywanych jest przez aerokluby jako samoloty dla spadochroniarzy oraz do lotów wycieczkowych. Oprócz tego wykorzystuje się je w rolnictwie do oprysków pól. Kilka maszyn wykorzystywano w celach naukowych jako latające laboratoria.

Jeden z wielu prototypowych An-2

Jeden z wielu prototypowych An-2

Ze względu na niską prędkość nigdy oficjalnie nie wykorzystywano ich do zadań bojowych, chociaż w niektórych regionach świata zdarzały się próby takiego użycia tych poczciwych dwupłatowców. Rezultaty były fatalne.

Ze względu na ilość wyprodukowanych maszyn i czas eksploatacji, ciężko zliczyć wszystkie wypadki z udziałem samolotów An-2. Było ich jednak całkiem sporo, chociaż zwykle kończyły się poważnym uszkodzeniem samolotu, rzadziej śmiercią załogi lub pasażerów.

An-2 na lotnisku Kobylnica (fot. Michał Banach)

An-2 na lotnisku Kobylnica (fot. Michał Banach)