Rok 1947 stanowi punkt zwrotny w historii sportów motorowych. Po latach konstruowania pojazdów pod szyldem Auto Avio Costruzioni i wygaśnięciu zakazów nałożonych przez Alfa Romeo, Enzo Ferrari ostatecznie zaprezentował pierwszy samochód dumnie sygnowany własnym nazwiskiem. Model Ferrari 125 S, napędzany autorskim silnikiem V12, zapoczątkował wyścigową legendę z Maranello, stając się pierwszym w historii autem sygnowanym logo Ferrari.
Pierwsze Ferrari i dziedzictwo Auto Avio Costruzioni
Enzo Ferrari zbudował swoje pierwsze samochody już w 1940 roku, niedługo po tym, jak w warsztatach w Modenie powołał do życia firmę Auto Avio Costruzioni, będącą bezpośrednim prekursorem dzisiejszego koncernu. Firma powstała głównie dlatego, że Ferrari bardzo chciał rozwinąć swoją markę, ale ze względu na wiążące go umowy z czasów, gdy brał udział w wyścigach w barwach Alfa Romeo, nie mógł korzystać z nazwy Ferrari. W tym okresie jego konstrukcje powstawały więc pod szyldem Auto Avio Costruzioni, czego efektem był model 815, napędzany ośmiocylindrowym silnikiem o pojemności 1,5 litra. Dwa egzemplarze tego modelu, o lekkich nadwoziach stworzonych przez Carrozzeria Touring, wzięły udział w wyścigu Mille Miglia w 1940 roku, a za ich kierownicami zasiedli tacy kierowcy jak Alberto Ascari oraz Lotario Rangoni.
Doświadczenia zebrane przy projekcie 815 stały się fundamentem dla powojennych planów, które zakładały stworzenie samochodu całkowicie niezależnego od podzespołów Fiata, na których bazował pierwszy model. Okres wojenny, podczas którego Enzo Ferrari przeniósł zakład do Maranello i zajmował się produkcją obrabiarek oraz części lotniczych, nie przerwał prac koncepcyjnych nad nowatorską jednostką V12, która miała stać się sercem przyszłego pierwszego Ferrari. Samochód mógł jednak powstać dopiero po zakończeniu II wojny światowej i wygaśnięciu klauzuli o zakazie konkurencji. Ostatecznie dopiero w 1947 roku pojawił się pierwszy samochód sygnowany nazwą Ferrari. Debiut modelu 125 S był więc efektem niemal dekady przygotowań, które rozpoczęły się jeszcze w cieniu wielkich koncernów motoryzacyjnych lat 30.
Zespół konstruktorów i innowacyjna technika
Właściwe prace nad samochodem rozpoczęto w 1945 roku. Ferrari skompletował zespół utalentowanych konstruktorów, w skład którego wchodzili Gioacchino Colombo (odpowiedzialny za silnik), Giuseppe Busso, Aurelio Lampredi (dołączył do zespołu dopiero w 1948 roku) oraz kierowcy testowi Luigi Bazzi i Nando Righetti. Ich wspólnym dziełem był ważący 750 kg dwuosobowy samochód sportowy, pod maską którego znalazł się autorski silnik V12 o mocy 118 KM i pojemności 1,5 litra.
Konstrukcja ta wyróżniała się kątem rozwarcia rzędów cylindrów wynoszącym 60 stopni oraz zastosowaniem pojedynczego wałka rozrządu w głowicy dla każdego rzędu (SOHC). Model otrzymał oznaczenie Ferrari 125 S, co wynikało bezpośrednio z konstrukcji jednostki napędowej – liczba 125 oznaczała zaokrągloną pojemność jednego cylindra wyrażoną w centymetrach sześciennych. Silnik ten wyposażono w trzy gaźniki Weber oraz zaawansowaną jak na tamte czasy pięciobiegową skrzynię biegów.
Auto posiadało rurowe podwozie z niezależnym zawieszeniem przednich kół i sztywną tylną osią. Układ jezdny uzupełniono o hydrauliczne hamulce bębnowe na wszystkich czterech kołach oraz charakterystyczne szprychowe felgi cenionej włoskiej marki Borrani. Karoseria miała około 4,5 m długości, a rozstaw osi 2,4 m, a dzięki zastosowanemu silnikowi mógł osiągnąć prędkość maksymalną wynoszącą 155 km/h.
Debiut na torze i pasmo sukcesów
Model 125 S powstał w dwóch egzemplarzach, które różniły się między sobą rodzajem nadwozia: jeden posiadał karoserię typu barchetta o nazwie Ala Spessa, natomiast drugi był wersją wyścigową Competizione z charakterystycznymi, odsłoniętymi kołami. Oba pojazdy pokryto początkowo tradycyjnym, ciemnym odcieniem czerwieni, zarezerwowanym dla włoskich samochodów wyścigowych, który w niedalekiej przyszłości ewoluował w powszechnie znany lakier Rosso Corsa. Auto zadebiutowała na torze 11 maja 1947 roku podczas wyścigu na torze Circuito di Piacenza. Niestety, Franco Cortese, który zasiadł za kierownicą, musiał wycofać się z wyścigu na trzy okrążenia przed jego końcem z powodu awarii pompy paliwowej, mimo że do tego momentu cały czas prowadził w stawce.
Przełom nastąpił szybko, gdyż już 25 maja 1947 roku podczas Grand Prix Rzymu auto odniosło swoje pierwsze zwycięstwo. Rozgrywane wokół Term Karakalli zawody zakończyły się historycznym triumfem Cortese, który pokonał wymagany dystans 137,6 km ze średnią prędkością 88,5 km/h. W kolejnych miesiącach wyścigowy potencjał Model 125 S potwierdził również legendarny Tazio Nuvolari, który wygrał tym modelem zmagania w Parmie, co ostatecznie umocniło pozycję nowej marki w świecie powojennego motorsportu. W debiutanckim sezonie oba egzemplarze wzięły łącznie udział w 14 wyścigach, z których 6 zakończyły zwycięstwem. Doświadczenie zdobyte podczas tych pierwszych startów pozwoliło zespołowi Ferrari na opracowanie ulepszonego modelu Ferrari 159 S.
Pragmatyzm konstruktora
Po zakończeniu eksploatacji oba zbudowane egzemplarze w wersji 125 S rozebrano, wykorzystując ich podzespoły do budowy kolejnych samochodów. Takie działanie wynikało z brutalnej, rzemieślniczej pragmatyki Enzo Ferrariego, który w pierwszych latach działalności nie przywiązywał wagi do wartości historycznej wycofanych z rywalizacji maszyn. Karoserie po prostu cięto i przerabiano, a zachowane ramy przebijano nowymi numerami, by mogły służyć jako baza dla zupełnie nowych konstrukcji.
Dopiero w latach 80. podjęto decyzję o odbudowie słynnego, pierwszego Ferrari. Procesem rekonstrukcji zajęła się wyspecjalizowana firma Michelotto, wykorzystując odzyskaną ramę o numerze podwozia 010I. Samochód ukończono w 1987 roku. Mimo podjętego wysiłku tylko część podzespołów użytych w tym aucie jest oryginalna, a niektórzy eksperci uważają, że sama karoseria powstała współcześnie od podstaw. Z tego powodu auto, choć wizualnie jest identyczne z pierwowzorem, uznawane jest jedynie za wierną kopię historycznego modelu z 1947 roku, a nie za oryginalny egzemplarz.
Podsumowanie
Sukces modelu 125 S, mimo jego krótkiej kariery wyścigowej, stał się fundamentem, na którym Enzo Ferrari zbudował globalne imperium motoryzacyjne. Już w 1950 roku firma zadebiutowała w Mistrzostwach Świata Formuły 1, biorąc udział w Grand Prix Monako, co zapoczątkowało trwającą do dziś obecność marki w tej prestiżowej serii. W latach 50. i 60. XX wieku Ferrari zdominowało wyścigi długodystansowe, odnosząc seryjne zwycięstwa w wyścigach 24h Le Mans oraz wprowadzając na rynek drogowy legendarne modele, takie jak 250 GTO z 1962 roku. Zapoczątkowana przez silnik V12 konstrukcji Gioacchino Colombo seria silników ewoluowała przez dekady, czyniąc z włoskiej manufaktury synonim najwyższych osiągów.
Z biegiem lat niewielki warsztat w Maranello przekształcił się w najbardziej rozpoznawalną markę luksusową na świecie, zachowując jednak sportowy genotyp swojego założyciela. Pod kierownictwem Enzo Ferrariego, a później w ramach grupy Fiat (od 1969 roku), firma skutecznie łączyła innowacje z torów wyścigowych z produkcją ekskluzywnych aut cywilnych. Współcześnie Ferrari to nie tylko potęga w Formule 1 z rekordową liczbą tytułów mistrzowskich, ale także symbol statusu i doskonałości inżynieryjnej, której korzenie niezmiennie tkwią w surowej konstrukcji pierwszego modelu 125 S.
