Zwodowany w 1937 roku parowiec PS Ryde w momencie wejścia do służby niczym się nie wyróżniał. Był to jeden z wielu tego typu statków, które kursowały u wybrzeży Wielkiej Brytanii. Jego kariera była jednak długa i zakończyła się dopiero w sierpniu 1969 roku. Następnie podejmowano różne próby zachowania statku, ale ostatecznie pozostawiono go własnemu losowi. W momencie wycofania ze służby PS Ryde był ostatnim pełnomorskim bocznokołowcem napędzanym węglem pozostającym w czynnej eksploatacji.

Budowa i początek służby

Historia parowca sięga drugiej połowy lat 30. XX wieku. Linie kolejowe Southern Railway zamówiły wówczas dwa promy bocznokołowe – PS Ryde i PS Sandown, które miały obsługiwać trasę między wyspą Wight (Isle of Wight) a Anglią. Zostały one zbudowane przez szkocką stocznię William Denny & Bros Ltd w Dumbarton. Koszt budowy jednej jednostki wynosił 46 800 funtów (współcześnie około 3 mln funtów). Zgodnie z oficjalnym rejestrem National Historic Ships, statki te miały 67,97 m długości całkowitej, szerokość wynoszącą 16 m i pojemność 603 BRT.

PS Ryde (fot. Johnragla/Wikimedia Commons)
PS Ryde (fot. Johnragla/Wikimedia Commons)

Napęd w postaci trzycylindrowej maszyny parowej potrójnego rozprężania pozwalał na osiągnięcie prędkości maksymalnej 14,5 węzła. Maksymalna liczba pasażerów wynosiła 1011. Wodowanie PS Ryde miało miejsce 23 kwietnia 1937 roku i przebiegło bez większego echa, ponieważ statek dołączył do potężnej floty małych parowców, obsługujących ruch pasażerski wokół Wielkiej Brytanii.

Wojenna służba HMS Ryde

Wykorzystywano go bez większych przygód aż do wybuchu II wojny światowej, kiedy to statek został przejęty przez Royal Navy, a następnie przebudowany na trałowiec. W ramach adaptacji marynarka wojenna dokonała ingerencji w konstrukcję, wycinając część eleganckiego salonu pasażerskiego, by zrobić miejsce na specjalistyczne nawijarki i sprzęt do trałowania min. Jednostka pod nowym oznaczeniem HMS Ryde operowała głównie u ujścia Tamizy oraz w Cieśninie Kaletańskiej, gdzie zabezpieczała korytarze wodne dla statków handlowych.

W tej konfiguracji wykorzystywano ją do 1942 roku, kiedy to przebudowano ją na okręt przeciwlotniczy. W nowej roli jednostka została użyta w 1944 roku w trakcie operacji D-Day jako zabezpieczenie dla portu Mulberry. Gdy zagrożenie dla portu minęło, okręt oddelegowano do Bembridge, gdzie zapewniał obronę przeciwlotniczą przeciwko latającym bombom V1.

HMS Ryde
HMS Ryde

Losy po wojnie

Po zakończeniu II wojny światowej, parowiec wrócił do cywilnej służby 7 lipca 1945 roku. Po remoncie i zamontowaniu oryginalnego wyposażenia PS Ryde powrócił do służby na wcześniejszej trasie, gdzie przez długie lata odbywał regularne rejsy pasażerskie. Jego kariera zakończyła się dopiero w sierpniu 1969 roku. Wraz z pojawieniem się nowocześniejszych jednostek, wysłużony parowiec został wycofany z eksploatacji jako ostatni pełnomorski bocznokołowiec z siłownią opalaną węglem.

Wycofanie z eksploatacji nie oznaczało końca jego kariery. Wysłużony statek nadawał się do dalszego wykorzystania, przez co użyto go podczas kilku rejsów turystycznych, oraz jako pływający bar. We wrześniu 1970 roku Ryde trafił w ręce nowych właścicieli – dwóch biznesmenów z Isle of Wight. Wyremontowali oni jednostkę i przekształcili w luksusowy hotel, restaurację z barem i salę taneczną. Szeroki zakres prac modernizacyjnych sprawił, że statek otrzymał nową nazwę i został oficjalnie ochrzczony jako Ryde Queen Boatel.

Aby stworzyć przestrzeń pod duży parkiet taneczny, z wnętrza kadłuba całkowicie usunięto oryginalny, ciężki kocioł parowy, a na pokładzie wybudowano 18 luksusowych kabin. Ceremonii hucznego otwarcia obiektu w dniu 14 czerwca 1972 roku dokonała Carolyn Moore, zdobywczyni tytułu Miss Wielkiej Brytanii z 1971 roku. Koszt prac wyniósł łącznie 72 000 funtów (12 000 funtów za sam zakup, 60 000 za remont), czyli współcześnie około 1,14 mln funtów. Z biegiem lat nazwę skrócono do samego Ryde Queen. Niestety w sierpniu 1977 roku statek został uszkodzony przez pożar. Skala uszkodzeń nie była bardzo duża, ale wymusiła spory remont, w wyniku którego PS Ryde został przekształcony w klub nocny. W tej roli jednostka przetrwała jednak tylko do 1989 roku. Z powodu złego stanu technicznego i słabnącej popularności, obiekt zamknięto, a sam statek pozostawiono własnemu losowi.

PS Ryde (fot. Mypix/Wikimedia Commons)
PS Ryde (fot. Mypix/Wikimedia Commons)

Powolna degradacja i nieudane próby ratunku

W kolejnych latach podejmowano próby uratowania historycznej jednostki, ale z racji jej złego stanu technicznego i bądź co bądź nikłej wartości historycznej, nie przyniosły one większych rezultatów. W sierpniu 2006 roku, z powodu braku konserwacji zawalił się komin parowca. Wrak niszczał i dopiero w 2009 roku zaczęły pojawiać się bardziej konkretne informacje o planach jego uratowania. W tym czasie dawny parowiec stał już na lądzie w Island Harbour Marina z powodu zmieniającego się poziomu wody w marinie.

Plany były ambitne, ponieważ zakładały przywrócenie parowca do pełnej sprawności, tak aby mógł wozić pasażerów. Wyliczono, że koszt prac wyniesie ponad 7 mln funtów. W ramach przygotowań do remontu, w 2010 roku zaczęto usuwać azbest ze statku i przygotowywać go do rozmontowania i transportu do stoczni. Niestety, w 2012 roku zapadł się mostek statku, a organizacja PS Ryde Trust zajmująca się jednostką nie dała rady wynegocjować stosownych umów zabezpieczających projekt. Statek ponownie pozostawiono własnemu losowi, a lokalne władze starały się uporządkować jego status.

W obliczu piętrzących się problemów 2014 roku fundusz PS Ryde Trust zakończył działalność, gdyż przeprowadzone oględziny wykazały, że projekt nie ma szans powodzenia. Stan statku był tak zły, że próba jego przeniesienia byłaby skazana na porażkę ze względu na zbyt wysokie ryzyko skażenia wód rzeki Medina – jakakolwiek próba przeniesienia jednostki zakończyłaby się jej rozpadem. Z tego powodu fundusze zebrane na ratowanie PS Ryde zostały ostatecznie przekazane na renowację innego historycznego brytyjskiego statku – PS Medway Queen.

W 2018 roku wrak został ponownie sprzedany, a podjęta po tym inicjatywa ratunkowa wymusiła przeprowadzenie kolejnych oględzin. Wyniki z grudnia tego roku ujawniły ostateczne zapadnięcie się całego mostka oraz znacznej części pokładu. W tej sytuacji podjęto decyzję o zezłomowaniu wraku w 2019 roku. Prac jednak nie rozpoczęto, a zaplanowany demontaż utknął w martwym punkcie na kolejne lata. Dawny parowiec PS Ryde cały czas czekał na złomowanie i niszczał, zalegając w mule Island Harbour Marina jeszcze na początku 2025 roku. Ostateczny kres historii jednostki nadszedł 24 maja 2025 roku. Na szczątkach PS Ryde wybuchł gwałtowny pożar, który przeniósł się z sąsiedniej łodzi, na której prowadzono prace remontowe. Ogień doprowadził do całkowitego zniszczenia pozostałości kadłuba, kładąc kres istnieniu zapomnianego parowca.

 

 

Subskrybuj nasz newsletter!

Co tydzień, w naszym newsletterze, czeka na Ciebie podsumowanie najciekawszych artykułów, które opublikowaliśmy na SmartAge.pl. Czasem dorzucimy też coś ekstra, ale spokojnie, nie będziemy zasypywać Twojej skrzynki zbyt wieloma wiadomościami.

Udostępnij.

Założyciel i Redaktor Naczelny portalu SmartAge.pl. Od ponad dekady zajmuję się popularyzacją historii, ze szczególnym naciskiem na militaria, broń pancerną, lotnictwo, marynistykę oraz rozwój techniki. Współpracuję z Muzeum Broni Pancernej w Poznaniu.Na swoim koncie mam ponad 3000 artykułów, w tym analiz technicznych, recenzji oraz relacji. Jako fotograf specjalizuję się w fotografii lotniczej i krajobrazowej oraz reportażu z wydarzeń historycznych. W swojej pracy stawiam na jakość merytoryczną i różnorodne źródła, a także autorskie podejście, gwarantujące unikalność materiałów w dobie powtarzalnych treści.

×