W wieku 91 lat w Warszawie zmarł gen. Wojciech Jaruzelski. Postać, która znacząco zapisała się w historii Polski. Dla jednych zdrajca narodu, komunista i znienawidzony symbol minionych lat, dla drugich polityk, pierwszy prezydent wolnej Polski oraz człowiek, który uratował kraj przed radziecką interwencją.

Generał Jaruzelski urodził się 6 lipca 1923 roku. W okresie wojennym wstąpił w szeregi Ludowego Wojska Polskiego. Nie był najlepszym żołnierzem, ale w kolejnych latach dzięki odpowiedniej pracy szybko awansował. W 1948 roku otrzymał nominację do stopnia majora. W 1953 został pułkownikiem a w 1973 generałem armii. W latach 1965-1968 był Szefem Sztabu Generalnego Wojska Polskiego, a później do 1983 roku Ministrem Obrony Narodowej. Równocześnie od 1981 roku piastował stanowisko I sekretarza KC PZPR. Od 1989 roku był piastował stanowisko prezydenta najpierw PRL, później Rzeczypospolitej. 

To z jego inicjatywy zorganizowano i przeprowadzono 13 grudnia 1981 Stan Wojenny w Polsce. Stał również na czele  Wojskowej Rady Ocalenia Narodowego (WRON).

Wojciech Jaruzelski

Wojciech Jaruzelski

Generał Jaruzelski był bardzo kontrowersyjną postacią. Przez jednych podejmowane przez niego działania były oznaką zdrady kraju a zwłaszcza narodu. Inni natomiast uważali, że wprowadzenie Stanu Wojennego uratowało Polskę przed inwazją ZSRR. Ciężko jednoznacznie powiedzieć gdzie leży prawda. Prawdopodobnie, jak to zwykle bywa w tego typu sytuacjach po środku. Stan Wojenny był ciężkim okresem dla Polski, ale z drugiej strony mając w pamięci wydarzenia na Węgrzech w 1956 roku i Czechosłowacji w 1968, prawdopodobieństwo radzieckiej inwazji na Polskę było całkiem spore.

Fidel Castro obok generała Jaruzelskiego

Fidel Castro obok generała Jaruzelskiego

Istnieją zapisy mówiące o tym, że Rosjanie mieli gotowe do szturmu olbrzymie ilości jednostek wojskowych, które mogły przekroczyć granicę z Polską w ciągu kilku godzin od wydania rozkazu. Oprócz tego na terytorium Polski stacjonowało kilkaset tysięcy radzieckich żołnierzy. Możliwe, że gen. Jaruzelski zdawał sobie sprawę z tego, że w przypadku pojawienia się “bratniej pomocy”, Wojsko Polskie mogłoby stawić maksymalny opór. Doprowadziłoby to bez wątpienia do wybuchu krwawych starć w Polsce, które zakończyłyby się śmiercią setek tysięcy ludzi. A co gorsza mogłoby doprowadzić do wybuchu wojny światowej. Podobno sam Ronald Reagan miał kontaktować się z Breżniewem grożąc, że jeśli Rosjanie ruszą swoje czołgi (stojące na drodze do Warszawy), USA uzna to za agresję na Europę Zachodnią, a tym samym za początek wojny.

Czy tak było naprawdę? Trudno powiedzieć. Nigdy na szczęście nie dowiemy się co by się stało, gdyby Stanu Wojennego nie było. Jak należy więc spojrzeć na Wojciecha Jaruzelskiego? Myślę, że można go uznać za człowieka swoich czasów, który podejmował decyzje, które wydawały się mu dobre w danym momencie. Jak pokazała historia, mimo, iż nie były idealne, nie były też dla Polski tragiczne. W związku z tym okrzyki radości, przekleństwa i wyzwiska pod adresem generała Jaruzelskiego nie powinny być publikowane tak ochoczo jak to ma miejsce. Pisząc te słowa zaglądam na różne portale społecznościowe i widzę jaka nienawiść sączy się z tych wypowiedzi. Zrozumiałbym ją, gdyby jej autorami byli ludzie, którzy na własnej skórze odczuli decyzje generała Jaruzelskiego. Ale paradoksalnie, autorami tych wpisów są ludzie, którzy nigdy nie mieli do czynienia z komunizmem, albo byli zbyt młodzi, aby aktywnie działać w tych czasach. Najwyraźniej demokracja niczego ich nie nauczyła.

Jaki był, taki był Wojciech Jaruzelski. Postępował tak jak wymagały od niego czasy, czasy, które nie były dobre dla Polski. Dzisiaj mamy jednak wolną i demokratyczną Polskę. Dlatego powinniśmy iść do przodu, a nie zajmować się przeszłością, która właśnie odchodzi. Nie powinniśmy o niej zapominać, ale też nie powinniśmy nią żyć, ponieważ liczy się przyszłość.

Sam traktuję informację o śmierci Wojciecha Jaruzelskiego jako koniec pewnej epoki w historii Polski. Odszedł człowiek, który miał znaczący wpływ na to jak wyglądała Polska przełomu lat 80-tych i 90-tych. A wraz z dzisiejszymi wyborami do Europarlamentu zaczyna się kolejna epoka. Zobaczymy jak będzie wyglądać.

Nie można powiedzieć, że Wojciech Jaruzelski był człowiekiem, który działał na rzecz Polski. Mimo wszystko był po drugiej stronie barykady. Nie jest to jednak powód do tego, aby wieszać na nim psy i cieszyć się z jego śmierci. Mimo wszystko zmarł człowiek, który chciał zrobić coś dla swojego kraju, niekoniecznie metodami, które były dobre. Ale w gruncie rzeczy gorszych ludzi od niego, żegnaliśmy lepiej , dlatego warto się zastanowić, czy komentarze w internecie o otwieraniu butelek szampana czy też prezentujące często wulgarne opinie o gen. Jaruzelskim nie powinny być ograniczone. Każdy ma prawo do własnej oceny, ale czy gen. Jaruzelski jest wart takich negatywnych emocji?

Podziel się.

O autorze

Michał Banach

Gdybym miał spisać wszystkie swoje zainteresowania to nie starczyłoby mi życia. Głównie interesuję się historią, militariami i techniką a także fotografią, ale lista ta mogłaby być znacznie dłuższa. Skończyłem studia na kierunkach stosunki międzynarodowe oraz dziennikarstwo i komunikacja społeczna na Wydziale Nauk Politycznych i Dziennikarstwa UAM.