Twierdze budowane na planie gwiazdy ze względu na swój skomplikowany układ były bardzo trudne do zdobycia. Wraz z rozwojem artylerii ich znaczenie zaczęło jednak spadać, a z czasem wiele twierdz tego typu wyłączono z użytku. Część rozebrano a inne przekształcono w muzea lub miasteczka. Przykładem jednej z ciekawszych budowli tego typu jest Twierdza Bourtange w Holandii.
Prace nad twierdzą ruszyły w XVI wieku z inicjatywy Wilhelma Orańskiego, który w 1580 roku podjął decyzję o budowie twierdzy w pobliżu drogi łączącej zajęte przez Hiszpanów miasto Groningen z Niemcami. Budowa twierdzy trwała etapami aż do 1742 roku. W międzyczasie Bourtange było dwukrotnie oblegane i za każdym razem przetrwało walki.
Cechą charakterystyczną tej twierdzy jest sieć kanałów i zbiorników wodnych wokół murów, które tworzyły dodatkową przeszkodę dla atakujących. Sama twierdza nie jest duża, ponieważ wewnętrzny pierścień umocnień ma średnicę około 260 m. Mimo to była wyjątkowo skuteczna (co udowodniono w praktyce, ponieważ wiele innych twierdz nigdy nie miało okazji w pełni pokazać swoich możliwości).
Bourtange wykorzystywano do 1851 roku, kiedy to uznano, że nie jest już przydatna. Zabudowania twierdzy połączono ze znajdującymi się niedaleko zabudowaniami niewielkiego miasteczka tworząc nowe miasteczko Bourtange. Nieco zapominania twierdza z czasem zaczęła jednak popadać w ruinę, a warunki w jakich żyli mieszkańcy stawały się dalekie od odpowiednich. W związku z tym w latach 1967-1992 przeprowadzono zakrojone na szeroką skalę prace rekonstrukcyjne, dzięki którym przywrócono wygląd twierdzy z 1742 roku, czyli z czasów jej świetności.
Dawne budynki wojskowe zamieniono na muzea, kawiarnie i restauracje oraz niewielki hotelik, zamieniając pozostałości twierdzy w atrakcję turystyczną. Obecnie w trakcie trwającego od kwietnia do października sezonu turystycznego obiekt odwiedza około 250 tys. osób.
Twierdza Bourtange jest jedną z lepiej zachowanych budowli obronnych z XVI wieku oraz jednym z ciekawszych przykładów twierdzy zbudowanej na planie gwiazdy. Równocześnie obiekt nie imponuje rozmiarami, ale nadrabia to malowniczym usytuowaniem. Bourtange znajduje się około 60 km od holenderskiego miasteczka Groningen i 120 km od niemieckiej Bremy. Obecnie mieszka w nim około 430 osób.
Źródło zdjęć: depositphotos.com
