W historii marynistyki doszło do kilku spektakularnych i tragicznych w skutkach eksplozji statków transportowych. Wszystkie te wydarzenia na stałe zapisały się w historii, zwłaszcza lokalnych społeczności. Dla mieszkańców miasta Santander, takim wydarzeniem były eksplozje parowca SS Cabo Machichaco. Statek ten eksplodował dwukrotnie – pierwszy raz 7 listopada…
Przeglądasz: XIX wiek
Amerykańska flota w drugiej połowie XIX wieku była w bardzo dziwnym stanie. Po wojnie secesyjnej USA wycofały się z większej aktywności na arenie międzynarodowej. Tym samym zaniedbano rozwój floty, która oparła swoje siły o całkowicie przestarzałe okręty, które pamiętały bardziej okres przed erą okrętów pancernych.…
Winda to bardzo nietypowy wynalazek. Chociaż już od starożytności powstawały podobne rozwiązania, dopiero w XIX wieku opracowano nowoczesną windę. Powstała ona z jednej strony, aby ułatwić poruszanie się po coraz wyższych budynkach, a z drugiej strony umożliwiła budowanie jeszcze wyższych budowli. Współcześnie ciężko sobie wyobrazić…
Brytyjski karabin Martini-Henry przyjęty do uzbrojenie w 1871 roku był podstawową bronią strzelecką Imperium Brytyjskiego w drugiej połowie XIX wieku. Dzięki zastosowanym nowoczesnym rozwiązaniom technicznym karabin ten znacznie zwiększył siłę ognia brytyjskich żołnierzy. Było to szczególnie przydatne podczas wojen kolonialnych. Była to również rewolucyjna broń,…
Do połowy XIX wieku na morzach i oceanach królowały żaglowce. Rozwój technologii oraz powstanie napędu parowego całkowicie zmieniły jednak sytuację. W połowie XIX wieku dostępne były już wszystkie technologie pozwalające na opracowanie pierwszych okrętów pancernych. Chociaż początkowo pionierami w tej dziedzinie byli Francuzi, Brytyjczycy nie…
Wielki pożar Chicago, który wybuchł 8 października 1871 roku uznawany jest za jedną z największych katastrof jakie dotknęły amerykańskie miasta. W ciągu kilku dni ogień zamienił olbrzymią metropolię w zgliszcza. Katastrofa ta pokazała, jak duże skutki ma błędne planowanie urbanistyczne i jak kilka błędnych decyzji…
Niesamowity i wręcz baśniowy zamek Neuschwanstein w Bawarii, to jedna z najsłynniejszych i najczęściej odwiedzanych budowli na świecie. Jego romantyczny, neoromański styl i malownicze położenie na skalistym wzgórzu stały się symbolem epoki, w której historia i fantazja łączyły się w architekturze. Chociaż z zewnątrz wygląda…
Wojna amerykańsko-hiszpańska z 1898 roku, choć trwała zaledwie kilka miesięcy, miała olbrzymi wpływ na wydarzenia na świecie na początku XX wieku. Ten krótki, lecz intensywny konflikt nie tylko przypieczętował upadek imperium hiszpańskiego, ale również wprowadził Stany Zjednoczone do światowej polityki w roli mocarstwa o globalnych…
W połowie XIX wieku, w cieniu nadchodzącej rewolucji w budownictwie okrętowym francuska flota pozyskała swój największy żaglowy okręt liniowy – Valmy. Zwodowano go w 1847 roku, zaledwie rok przed rozpoczęciem budowy Napoleona, pierwszego francuskiego okrętu liniowego o napędzie parowym. Kariera Valmy okazała się jednak krótka,…
Niemiecki żaglowiec Rickmer Rickmers większą część swojej kariery spędził pod banderą Portugalii, zanim po długiej służbie trafił do Hamburga, gdzie przekształcono go w statek-muzeum. Jest to jeden z ostatnich żaglowców jakie budowano w Niemczech w czasach, gdy napęd parowy stawał się coraz popularniejszy.
Na północ od Wiednia, niedaleko miasteczka Leobendorf znajduje się zamek Kreuzenstein. Malowniczo położona budowla jest lokalną atrakcją turystyczną, a sam zamek to niesamowite połączenie ruin starego, średniowiecznego zamku z elementami konstrukcji sprowadzonymi z całej Europy w XIX wieku.
Dwa wynalazki zrewolucjonizowały transport morski. Pierwszych z nich był napęd parowy, który umożliwił statkom pływanie bez uzależnienia od wiatru, a drugim była śruba napędowa, która była znacznie praktyczniejsza niż stosowany w pierwszych parowcach napęd bocznokołowy. Zanim jednak śruba napędowa na stałe weszła do powszechnego użytku,…
Wyrażenie „OK”, „okay” lub bardziej po polsku”okej” jest dziś powszechnie używane na całym świecie w wielu językach jako symbol akceptacji, zgody, bądź zrozumienia. Jego pochodzenie jest jednak jednym z najbardziej interesujących i często dyskutowanych aspektów lingwistycznej historii języka angielskiego. Z perspektywy literatury i historii języka,…
Zbudowane w połowie lat 70. XIX wieku parowce SS City of Peking i SS City of Tokio były w momencie wejścia do służby największymi statkami zbudowanymi w USA i jednymi z największych na świecie. Zwłaszcza pierwszy z nich miał długą i udaną karierę, chociaż niewiele…
Zbudowany w 1840 roku żaglowiec Success przetrwał około 100 lat, pełniąc rolę statku towarowego, hulku więziennego oraz muzeum. Chociaż przez większość swojej kariery pełnił rolę muzealnego statku skazańców, nigdy nim nie był, a jego historia często była błędnie łączona z fregatą HMS Success, zbudowaną w…
Dzięki swojej wysokości, Wieża Eiffla góruje nad panoramą Paryża i jest nieodłącznym elementem miejskiego krajobrazu francuskiej stolicy nieprzerwanie od 1889 roku. Pierwotnie zbudowano ją jednak jako tymczasową konstrukcję, która miała zostać rozebrana po 20 latach. Tak się jednak nie stało i mimo krytyki wielu środowisk…
Na zachód od Brestu we Francji znajduje się zbudowana w XIX wieku latarnia morska Kermorvan. Jest to nie tylko malowniczo położona latarnia morska, ale również najbardziej na zachód wysunięty obiekt tego typu we Francji. Cały czas pozostaje w użyciu, chociaż jest w pełni zautomatyzowana. Dodatkowo…
Esperanto, język stworzony w XIX wieku, ma bogatą historię związaną z międzynarodowym ruchem społecznym i próbami promowania pokoju oraz wzajemnego zrozumienia na świecie. Za jego powstaniem stał Ludwik Zamenhof, okulista z Białegostoku, który żył w czasach niezwykłej złożoności kulturowej i językowej swojego regionu. Białystok, w…
Z wielu bitew morskich stoczonych w XIX wieku jedna zapisała się w historii szczególnie. W dniach 8-9 marca 1862 roku na wodach zatoki Hampton Roads miała miejsce pierwsza w historii bitwa okrętów pancernych. Chociaż starcie nie zostało rozstrzygnięte na korzyść żadnej ze stron, wytyczyło kierunek…
Historia rozwoju budownictwa okrętowego w XIX wieku nie jest najpopularniejszym tematem wśród polskich historyków. W związku z tym rzadko w Polsce pojawiają się książki na ten temat, a już tym bardziej pisane przez Polaków. Tym bardziej książka Wojskowość morska okresu pary i żelaza (1860-1905) Piotra…
Jednym z największych wyzwań dla producentów żywności przez lata było znalezienie sposobu na przechowywanie jedzenia jak najdłużej, bez ryzyka, że się popsuje. Dopiero na początku XIX wieku znaleziono rozwiązanie tego problemu. Za sprawą Nicolasa Apperta powstała metoda konserwowania żywności w szklanych słoikach. W krótkim czasie…
Mówi się, że żucie gumy to najbardziej amerykańska czynność jaką można wykonywać. I chociaż faktycznie to Amerykanie spopularyzowali znaną nam współcześnie gumę do żucia, to jej historia jest zdecydowanie bardziej złożona i międzynarodowa. Żucie niekoniecznie gumy, a częściej żywicy bądź roślin albo innych produktów praktykowane…
Najsłynniejszym okrętem flagowym brytyjskiego admirała Horatio Nelsona jest HMS Victory, który przetrwał do naszych czasów. Nie był to jednak jedyny ciekawy okręt wykorzystywany przez niego. Od czerwca 1799 do czerwca 1800 roku jego okrętem flagowym był HMS Foudroyant. Jednostka wyróżniała się nietypową jak na brytyjską…
Torpeda, czyli podwodny pocisk z napędem, wykorzystywany do atakowania statków i okrętów. To pierwsze co przy chodzi na myśl w odpowiedzi na pytanie czym jest torpeda. Zanim jednak Robert Whitehead opracował w 1866 roku znaną nam współcześnie torpedę, odpowiedź na to pytanie była zupełnie inna.
Francuskie pancerniki z lat 80. i 90. XIX wieku zapisały się w historii jako najdziwniejsze okręty wojenne. Będące efektem rywalizacji między Jeune École (pol. Młoda szkoła) a weteranami francuskiej floty okręty wyróżniały się wręcz karykaturalnym układem nadbudówek i uzbrojenia. Za nietypowym wyglądem szły liczne wady…
Niewiele wypadków kolejowych zapisało się w historii tak jak katastrofa na dworcu Gare Montparnasse w Paryżu, 22 października 1895 roku. Chociaż w jej wyniku zginęła tylko jedna osoba, a pięć zostało rannych, to nie skala wypadku sprawiła, że historią go zapamiętała. Rozgłos zapewniły mu zdjęcia…
Tradycyjnie, statki i okręty mają długi i wąski kadłub. Czasami występują jednostki dwukadłubowe lub większe, ale łączy je większy stosunek długości do szerokości. Pod koniec lat 60. pojawiła się jednak koncepcja zbudowania okrągłych okrętów wojennych. Zapoczątkowana przez Johna Eldera, została wprowadzona w życie przez rosyjskiego…
O ile w przypadku drewnianych okrętów liniowych powstało wiele dwu- i trzyrzędowych jednostek, tak okręty pancerne ze względu na swoją wagę oraz koszty budowano od początku w konfiguracji jednorzędowej. Wyjątkiem były dwa francuskie okręty pancerne typu Magenta – Magenta i Solférino, będące jedynymi dwurzędowymi okrętami…
Pod koniec XVI wieku w północno-wschodnich Włoszech Republika Wenecka rozpoczęła budowę olbrzymiej twierdzy i miasta Palmanova, które miało ochraniać te rejony przed najazdem wojsk Osmańskich. Prace nad twierdzą prowadzono aż do początku XIX wieku.
Chociaż na całym świecie istnieje wiele statków-muzeów, niewiele jest jednostek zbudowanych w XIX wieku lub wcześniej. Na tym tle wyróżnia się żaglowiec Star of India zachowany w Maritime Museum of San Diego w Kalifornii w USA, który zbudowano w 1863 roku i mimo swojego wieku,…