Francja w momencie zakończenia I wojny światowej dysponowała olbrzymią liczbą czołgów, stając się pancerną potęgą. Przez kolejne lata Francja utrzymywała znaczną część tych pojazdów i ich wersji rozwojowych w służbie, jednak na początku lat 30. zdano sobie sprawę z tego jak bardzo są przestarzałe. W…
O ile wprowadzony do uzbrojenia w 1949 roku M46 Patton był przejściową modernizacją starszych czołgów M26 Pershing, tak wyprodukowany w 1951 roku M47 Patton był składakiem łączącym stary kadłub, ale poddany modyfikacji z nową wieżą. Czołgi te chociaż trafiły do bardzo wielu odbiorców, miały krótką…
W historii broni pancernej powstało wiele ciekawych i nietypowych czołgów. Z wielu takich konstrukcji na szczególną uwagę zasługuje szwedzki czołg podstawowy Stridsvagn 103. Pojazd ten, chociaż klasyfikowany był jako czołg, miał wiele cech charakterystycznych dla dział samobieżnych – przede wszystkim brak wieży. Zaprojektowano go jako…
Chociaż najsłynniejszymi niemieckimi czołgami II wojny światowej są PzKpfw V Panther i PzKpfw VI Tiger, przez większość wojny wołami roboczymi niemieckich wojsk pancernych (Panzerwaffe) były PzKpfw III i IV. Jednak na początku II wojny światowej to znacznie mniejszy, lekki czołg PzKpfw II stanowił podstawowe uzbrojenie…
Chociaż za najważniejsze czołgi niemieckiej armii podczas II wojny światowej uważa się pojazdy opracowane pod koniec wojny, to w praktyce, pojazdy opracowane przed jej wybuchem stanowiły trzon niemieckich wojsk pancernych podczas całej wojny. Jednym z nich był czołg średni PzKpfw III. Pojazd ten przeszedł długą…
Po zakończeniu II wojny światowej amerykańska armia znalazła się w skomplikowanej sytuacji. Olbrzymia armia posiadająca tysiące czołgów nie była już potrzebna, ale z drugiej strony na horyzoncie zaczął tlić się nowy konflikt zbrojny z dawnym sojusznikiem – Związkiem Radzieckim. W tej sytuacji podjęto decyzję o…
Wśród wielu eksperymentalnych czołgów opracowanych podczas I wojny światowej znaleźć można sporo bardzo nietypowych konstrukcji. Jedną z nich jest Steam tank, czyli zaprojektowany w USA w 1918 roku czołg z miotaczem ognia, którego napęd stanowiły silniki parowe. Zbudowano jeden prototyp, który okazał się niepraktyczny.
Wiele pierwszych czołgów z perspektywy czasu wygląda jak wizje szalonych naukowców. Mimo to, pojazdy te powstawały i miały tak oryginalne koncepcje tylko dlatego, że szukano najlepszych rozwiązań. W związku z tym testowano nawet dziwne koncepcje. Jednym z takich oryginalnych pojazdów jest amerykański Steam Wheel Tank.
W pierwszych latach po II wojnie światowej opracowano w USA czołgi M46 Patton i M47 Patton. Pojazdy te traktowano jednak jako konstrukcje przejściowe. W tle prac nad nimi rozpoczęto projekt budowy czołgu M48 Patton, który miał być opracowany od podstaw jako nowy czołg podstawowy amerykańskiej…
Podczas II wojny światowej amerykańska armia nie wykorzystywała na szeroką skalę czołgów ciężkich. Wyjątkiem były nieliczne czołgi M6 oraz wprowadzone pod koniec wojny czołgi M26 Pershing (sklasyfikowane później jako czołgi średnie). Dopiero pod koniec wojny zainicjowano prace nad nowymi czołgami ciężkimi. Pojazdy otrzymały oznaczenie T29,…
Włosi z pewnym opóźnieniem zainteresowali się rozwojem czołgów. Gdy jednak podjęli decyzję o zakupie pierwszych czołgów, wybór padł na udane francuskie Renault FT. Trwająca wojna uniemożliwiła jednak realizację zamówienia, w związku z czym Włosi musieli sami opracować swój czołg w oparciu o francuski projekt. Tak…
Zbudowany na przełomie lat 20. i 30. brytyjski czołg średnie A7 Medium Tank powstał w zaledwie 3 prototypach. Nigdy nie wprowadzono go do produkcji, ale opracowane dla niego rozwiązania miały istotny wpływ na rozwój brytyjskich czołgów, które produkowano na początku II wojny światowej.
Opracowany w drugiej połowie lat 30. brytyjski czołg piechoty Infantry Tank Mark II Matilda II (A12) trafił do produkcji na początku II wojny światowej będąc jednym z najlepiej opancerzonych czołgów na świecie. Podczas walk w Afryce Północnej pojazdy te zyskały przydomek Królowych Pustyni. Ich dalsza…
Zbudowany w 1952 roku FV4101 Charioteer formalnie klasyfikowany jest jako czołg, jednak w praktyce był to niszczyciel czołgów. Zaprojektowano go głównie w celu zwiększenia liczby armat kalibru 84 mm (20pdr) w brytyjskich jednostkach pancernych stacjonujących w Europie.
Czołgi piechoty Valentine Mk III, a dokładnie Tank, Infantry, Mk III, Valentine były najliczniej produkowanymi brytyjskimi czołgami piechoty podczas II wojny światowej. W Wielkiej Brytanii i Kanadzie zbudowano w latach 1940-1944 aż 8275 pojazdów tego typu w kilkunastu różnych wersjach.
Chociaż czołgi T-34 powstały podczas II wojny światowej, a po jej zakończeniu były już całkowicie przestarzałe, ich kariera trwała jeszcze przez wiele lat i… tak naprawdę nigdy się nie skończyła. Pojedyncze egzemplarze T-34-85 cały czas pozostają w ograniczonej służbie w kilku krajach, m.in. w Jemenie,…
Zaprojektowane na przełomie 1941 i 1942 roku czołgi lekkie T-70 były po T-34 najliczniej produkowanymi radzieckimi czołgami podczas II wojny światowej. Chociaż powstały jako rozwiązanie tymczasowe w celu uzupełnienia strat w czołgach po niemieckiej inwazji w 1941 roku, pozostały w służbie do końca wojny, będąc…
Gdy 24 lutego 2022 roku rozpoczęła się rosyjska inwazja na Ukrainę wiele małych miejscowości stało się areną brutalnych walk. Jednym z miast zajętych w pierwszych dniach wojny był Trościaniec. Na jego ulicach doszło do walk, które zakończyły się odbiciem miasta po miesiącu. Znajdujący się na…
Japońskie wojska pancerne podczas II wojny światowej prezentowały się zdecydowanie gorzej niż formacje z innych krajów. Podstawowymi czołgami były tankietki, czołgi lekkie i czołgi średnie niewiele cięższe od czołgów lekkich. Najliczniej produkowanym pojazdem pancernym japońskiej armii był natomiast czołg lekki Typ 95 Ha-Go.
Chociaż to Brytyjczycy stworzyli pierwsze czołgi, Francuzi zapisali się w historii jako twórcy pierwszego „nowoczesnego” czołgu, którego układ konstrukcyjny stał się standardem projektowania czołgów utrzymywanym do dnia dzisiejszego. Czołgiem tym był niewielki, dwuosobowy czołg lekki Renault FT.
Pierwsze czołgi zadebiutowały na froncie ponad 100 lat temu. Od tego czasu przeszły wiele zmian, wielokrotnie wieszczono ich koniec i próbowano wyeliminować z sił zbrojnych. Mimo to czołgi dzięki swojej uniwersalności, sile ognia i poziomowi ochrony dalej stanowią ważną część wieli armii na całym świecie.…
W tym miesiącu swoją premierę miała książka 101 faktów o czołgach od wydawnictwa Almapress. Nasz portal objął patronatem medialnym tę nietypową publikację w serii Panorama techniki wojskowej. A niedługo na stronie pojawi się jej recenzja.
Podstawowym radzieckim czołgiem podczas II wojny światowej był T-34 występujący w dwóch wersjach – z działem kalibru 76,2 mm oraz 85 mm. Poddawano go ograniczonym modyfikacjom, ale pod koniec wojny uznano, że potrzebny jest nowy czołg średni. Efektem zainicjowanych wówczas prac był T-44, który w…
M4 Sherman, a dokładnie Medium tank M4 był najpopularniejszym alianckim czołgiem produkowanym i wykorzystywanym podczas II wojny światowej. Powstały 49 234 czołgi tego typu w kilku wersjach. Produkowano je w latach 1942-1945, ale eksploatowano je intensywnie w różnych krajach do lat 70. Co ciekawe, pojedyncze…
Praktycznie od dekolonizacji Afryki, kontynent ten pogrążony jest w licznych konfliktach i wojnach domowych. Efektem tego jest olbrzymie ubóstwo i liczne ofiary wśród ludności cywilnej. Po wielu, często dawnych konfliktach cały czas widoczne są też ślady w postaci wraków pojazdów wojskowych. W Ogadenie we wschodniej…
Zbudowany (prawdopodobnie) w 1942 roku Antonow A-40 (lub A-40KT) to jeden z najbardziej oryginalnych i tajemniczych radzieckich projektów uzbrojenia z czasów II wojny światowej. Chociaż można znaleźć informacje na temat przeprowadzonych prób „skrzydlatego czołgu”, nie można z całą pewnością stwierdzić, czy kiedykolwiek wzbił się w…
Podczas II wojny światowej podstawą wojsk pancernych amerykańskiej armii był czołgi średnie M4 Sherman, których głównym zadaniem było wspieranie piechoty. Niszczeniem czołgów wroga miały zajmować się dedykowane niszczyciele czołgów. Szybko okazało się jednak, że potrzebne są nowe, lepiej uzbrojone i opancerzone czołgi. Doprowadziło to do…
Chilijska armia pozyskała po II wojnie światowej sporo czołgów M4 Sherman w różnych wersjach, jednak w latach 70. był one całkowicie przestarzałe. Z powodu problemów finansowych, jedynym sposobem na ich zastąpienie było pozyskanie… izraelskich Shermanów w wersjach M-50 i M-51, z których część zmodernizowano do…
Podczas II wojny światowej czołgi całkowicie zmieniły sposób prowadzenia walk na wszystkich frontach. W ciągu kilku lat trwania konfliktu powstało bardzo wiele różnych typów czołgów, z których wiele zapisało się w historii. W książce Czołgi II wojny światowej, Andrzej Zasieczny przedstawia wszystkie najważniejsze czołgi II…
Krótko po wprowadzeniu do produkcji pierwszych japońskich czołgów podstawowych Typ 61, Japończycy zdali sobie sprawę z potrzeby zaprojektowania lepszego czołgu, zdolnego do walki z najnowszymi ówcześnie radzieckimi czołgami T-62. Tak powstał czołg podstawowy Typ 74, eksploatowany w Japonii aż do 2024 roku.
