Gdy w 1945 roku na dobre rozpoczęła się „era atomu”, początkowo skupiano się na militarnym zastosowaniu energii nuklearnej. Dopiero z czasem zaczęto wykorzystywać ją do produkcji energii elektrycznej oraz napędu okrętów wojennych. W 1953 roku w ZSRR zaczęto jednak prace nad bardziej cywilnym zastosowaniem atomu,…
Wielka Brytania była trzecim krajem, który wprowadził do uzbrojenia okręt podwodny o napędzie atomowym (po USA i ZSRR). Nastąpiło to w 1963 roku, wraz z wejściem do służby HMS Dreadnought (S101). Okręt ten był ciekawą hybrydą łącząca amerykański reaktor i część kadłuba, z brytyjskimi rozwiązaniami…
Radziecka flota w okresie Zimnej Wojny ustępowała liczebnie flotom państw NATO, zwłaszcza amerykańskiej US Navy. Szukając sposobu na zmniejszenie tej przewagi, w latach 60. w ZSRR rozpoczęto program budowy nowych krążowników rakietowych. Po latach zmian koncepcji, stworzono projekt potężnych atomowych krążowników rakietowych projektu 1144 typu…
W latach 50. nastąpił gwałtowny rozwój okrętów podwodnych. Nowe technologie pozwoliły na opracowanie atomowych okrętów podwodnych, a rozwój techniki rakietowej sprawił, że oprócz torped ich uzbrojeniem stały się różnego rodzaju pociski rakietowe. W USA opracowano wówczas pociski manewrujące Regulus. Początkowo do ich przenoszenia wykorzystywano przebudowane…
W radzieckiej i rosyjskie flocie doszło do kilku poważnych wypadków z udziałem atomowych okrętów podwodnych. Bez wątpienia zatonięcie K-278 Komsomolec było jednym z najpoważniejszych w skutkach wypadkiem. Co istotne, gdyby nie liczne błędy załogi i dowództwa, wielu ofiar udałoby się uniknąć, a możliwe, że nie…
Jednym z ważniejszych, jeśli nie najważniejszym elementem strategicznych sił nuklearnych USA są atomowe okręty podwodne przenoszące pociski balistyczne (SSBM). W USA do lat 80. wykorzystywano równolegle kilka typów takich okrętów, które ostatecznie zastąpiono 18 jednostkami typu Ohio, które według założeń mają pozostać w uzbrojeniu przynajmniej…
Zbudowany w 1962 roku okręt podwodny K-27 był jednostką eksperymentalną, wyposażoną w reaktory atomowe chłodzone płynnym metalem. W toku eksploatacji okrętu doszło na jego pokładzie do incydentu, w wyniku którego wycofano go z służby, a po latach porzucono na Morzu Karskim.
Energia atomowa początkowo kojarzona była tylko z wykorzystaniem jako broń, bądź napęd okrętów wojennych. Chcąc przełamać ten obraz w oczach opinii publicznej, prezydent USA Dwight D. Eisenhower zaproponował stworzenie statku towarowego o napędzie atomowym, który miał promować pokojowe wykorzystanie atomu. Tak powstał NS Savannah, statek,…
Okręty podwodne projektu 949 Granit oraz 949A Antej znane bardziej pod kodowym oznaczeniem NATO jako Oscar I i Oscar II były przez długi czas jednymi z największych na świecie. Stworzone z myślą o zwalczaniu dużych zgrupowań okrętów oraz lotniskowców, w historii najbardziej zapisały się z…
Olbrzymi hotel The Greenbrier w Zachodniej Wirginii w USA nie był wyłącznie ekskluzywnym ośrodkiem wypoczynkowym. Pod jednym z jego skrzydeł przez lata ukrywano sekret – schron atomowy, który mógł pomieścić wszystkich członków Kongresu i ich pracowników, czyli ponad 1000 osób. W 1992 roku informacje o…
Zbudowany w 1970 roku japoński statek Mutsu miał być początkiem nowej ery w rozwoju transportu morskiego w Japonii. Zakładano, że będzie to pierwszy z kilkuset statków handlowych o napędzie atomowym. Ostatecznie projekt okazał się porażką, a Mutsu spotkał zupełnie inny los niż zakładano.
W swojej całkiem długiej historii okręty podwodne przeszły daleką drogą. Od malutkich, jednoosobowych, drewnianych pojazdów poruszanych za pomocą siły ludzkich mięśni, po olbrzymie okręty napędzane reaktorami atomowymi. Największymi kiedykolwiek zbudowanymi okrętami podwodnymi są radzieckie jednostki projektu 941 Akuła, znane bardziej pod kodowym oznaczeniem NATO Typhoon.
Napęd atomowy w statkach cywilnych nigdy nie zyskał popularności. Nie licząc atomowych lodołamaczy, zbudowano tylko cztery cywilne jednostki z takim napędem. Jedną z nich był niemiecki frachtowiec NS Otto Hahn.
Zbudowany w 1988 roku barkowiec NS Siewmorput jest jednym z 4 kiedykolwiek zbudowanych statków transportowych o napędzie nuklearnym i jedynym, który pozostaje w eksploatacji.Jednostka może być wykorzystywana do transportu barek i kontenerów na Północnej Drodze Morskiej.
Zatonięcie rosyjskiego atomowego okrętu podwodnego K-141 Kursk w sierpniu 2000 roku było jedną z największych katastrof morskich w historii rosyjskiej floty. Nie była to pierwsza tego typu tragedia, ale tym razem wszystko działo się na oczach całego świata i Rosjanie nie mogli ukryć wypadku.
Marynarka Wojenna Chińskiej Armii Ludowo-Wyzwoleńczej posiada kilka okrętów podwodnych z napędem atomowym. Pierwszy okręt tej klasy, określany jako okręt podwodny typu 091 wszedł do służby w 1974 roku i pozostawał w eksploatacji do 2000 roku.
W wyniku doświadczeń zdobytych podczas prac nad okrętem podwodnym projektu 661 Anczar, w ZSRR przystąpiono do prac nad kolejnymi podobnymi okrętami, również wyposażonymi w tytanowe kadłuby. W połowie lat 60. rozpoczęto prace nad myśliwskimi okrętami projektu 705 Lira (w kodzie NATO Alfa).
Współczesne zabawki przeznaczone dla dzieci kojarzą się z wyśrubowanymi normami bezpieczeństwa dotyczącymi elementów składowych oraz odpowiednimi materiałami, z których wykonano poszczególne elementy. Nie zawsze tak było, a niektóre zabawki nie należały do najbezpieczniejszych. Jednym z ciekawych może być Gilbert Atomic Energy Lab z lat 50.
Reaktory atomowe nie przyjęły się jako napęd jednostek nawodnych. Powstało tylko kilka okrętów wojennych z takim napędem (nie licząc okrętów podwodnych), oraz pojedyncze jednostki cywilne (w większości należące jednak do państwowych firm). Najliczniejszymi, nie-wojskowymi statkami o napędzie nuklearnym są budowane w ZSRR, a później w…
W latach 1948-1958 na niewielkim i zapomnianym atolu Enewetak na Oceanie Spokojnym przeprowadzono 43 próby jądrowe. Dopiero pod koniec lat 70. Amerykanie postanowili uprzątnąć radioaktywne odpady i ukryć je pod tzw. Cactus Dome.
W latach 60. w USA rozpoczęto program Plowshare. Jego celem było zbadanie możliwości wykorzystania eksplozji nuklearnych do tworzenia zatok, kanałów oraz kopalni odkrywkowych. Przeprowadzono 27 eksplozji nuklearnych, których efektem było duże skażenie radioaktywne wielu rejonów USA oraz powstanie krateru Sedan, największego krateru utworzonego przez człowieka.
W historii doszło do wielu incydentów z okrętami podwodnymi, które zderzyły się z innymi jednostkami – podwodnymi i nawodnymi. W nocy z 3 na 4 lutego 2009 roku doszło jednak do bardzo nietypowego incydentu, kiedy to dwa atomowe okręty podwodne uzbrojone w rakiety z głowicami…
6 maja 1962 roku przeprowadzono wyjątkowy test broni nuklearnej. Po raz pierwszy i jedyny w historii wystrzelono z okrętu podwodnego uzbrojony pocisk balistyczny z głowicą jądrową, który eksplodował po trafieniu w cel. Próba ta nosząca kryptonim Operacja Frigate Bird była jedną z 31 testowych eksplozji…
W latach 50., krótko po zakończeniu II wojny światowej rozpoczęła się epoka nuklearna. Zarówno w USA jak i w ZSRR rozpoczęto budowę wielu nowych rodzajów uzbrojenia nie znanych wcześniej. Jednym z nich były atomowe okręty podwodne. Równoczesny rozwój uzbrojenia rakietowego i broni nuklearnej sprawił, że…
Archangielsk, miasto nad Morzem Białym na północy Rosji, obok Siewierodwińska. Oba miasta stanowią serce rosyjskiej floty podwodnej. To właśnie tu projektuje się, buduje i remontuje okręty podwodne. W tych mroźnych subarktycznych miastach powstały takie potwory jak okręty podwodne typu Typhoon. Pewien rosyjski fotograf postanowił uwiecznić…
Reaktory nuklearne wykorzystano po raz pierwszy do napędu okrętów w połowie lat 50., kiedy zwodowano pierwszy okręt napędzany w ten sposób. Był nim amerykański okręt podwodny USS Nautilius. Równolegle prowadzono prace nad wyposażeniem w takie reaktory również jednostek nawodnych. Amerykanie byli w tej dziedzinie również…
Gdy pojawiły się pierwsze reaktory nuklearne, wszyscy zdali sobie sprawę z tego, że jest to idealne źródło energii oraz bardzo dobre źródło napędu dla wielkich jednostek takich jak okręty wojenne i podwodne.
