Dane taktyczno-techniczne

W poniższej tabeli zestawiono dane PT-91 w porównaniu do PT-91M, T-72M1 i Leoparda 2A4

PT-91 Twardy PT-91M Malaj T-72M1 Leopard 2A4
Masa 45,9 t 49,2 t 41,5 t 55 t
Wymiary
  • Długość – 10 m
  • Szerokość – 3,7 m
  • Wysokość – 2,1 m
  • Długość – 10 m
  • Szerokość – 3,7 m
  • Wysokość – 2,1 m
  • Długość – 9,5 m
  • Szerokość – 3,5 m
  • Wysokość – 2,1 m
  • Długość – 9,6 m
  • Szerokość – 3,7 m
  • Wysokość – 2,5 m
Załoga 3 3 3 4
Uzbrojenie
  • Armata 2A46 kal. 125 mm
  • WKM NSW kal. 12,7 mm
  • KM PKT kal. 7,62 mm
  • Armata 2A46 kal. 125 mm
  • WKM NSW kal. 12,7 mm
  • KM PKT kal. 7,62 mm
  • Armata 2A46MS kal. 125 mm
  • WKM M2HB kal. 12,7 mm
  • KM MAG kal. 7,62 mm
  • Armata Rheinmetall kal. 120 mm
  • 2x KM MG-3 kal. 7,62 mm
Silnik Wola S-12U Wola S-1000R W-46-6 MTU MB 873 Ka-501
Moc silnika 850 KM 1000 KM 780 KM 1500 KM
Prędkość
  • Drogowa – do 60 km/h
  • W terenie – 35-45 km/h
  • Drogowa – do 65 km/h
  • W terenie – 40-50 km/h
  • Drogowa – do 60 km/h
  • W terenie – 35-45 km/h
  • Drogowa – do 68 km km/h
  • W terenie – brak danych
Zasięg 560 km 700 km 530 km 550 km

Lepsze ujęcie "kociaków" - od lewej Leopard 2A4, Leopard 2A5 i PT-91 Twardy (fot. chor. Rafał Mniedło)

Lepsze ujęcie “kociaków” – od lewej Leopard 2A4, Leopard 2A5 i PT-91 Twardy (fot. chor. Rafał Mniedło)

Wersje i modyfikacje

Na podstawie podwozia czołgu PT-91 zaprojektowano wiele specjalistycznych pojazdów wojskowych oraz prototypów. Można je podzielić na kilka grup: pojazdy specjalistyczne, modernizacje PT-91, wersje rozwojowe i prototypy. Tylko część z tych pojazdów trafiła do produkcji seryjnej.

Warianty i modernizacje PT-91

  • PT-91 – bazowa wersja czołgu, produkowana od podstaw od 1994 roku na potrzeby Wojska Polskiego.
  • PT-91M – oraz PT-91MA1 – pierwsze warianty modernizacyjne czołgu. Zmiany w konstrukcji wprowadzono na etapie produkcji czołgów dla Wojska Polskiego. Nie należy mylić tego czołgu z PT-91M Malaj/Pendekar.
  • PT-91A – kolejna modyfikacja czołgu przygotowana jako oferta eksportowa. Pojazd posiadał wiele elementów produkcji zachodniej oraz nowy, mocniejszy silnik S-1000 o mocy 1000 KM.
  • PT-91M Pendekar/Malaj – głęboko zmodernizowany czołg PT-91 na zamówienie Malezji. Czołg posiada francuski system kierowania ogniem Savan, silnik S-1000R o mocy 1000 KM oraz zmodyfikowaną armatę 125 mm o nazwie 125MS produkowaną przez słowacką firmę Konstrukta Defence. Czołg jest szybszy od polskich PT-91 o około 5 km/h. Zbudowano 48 pojazdów tego typu.
PT-91M Pendekar (fot. Ridzuan Aziz/Wikimedia Commons)

PT-91M Pendekar (fot. Ridzuan Aziz/Wikimedia Commons)

  • PT-91Ex – kolejna modyfikacja czołgu zaprezentowana w 2007 roku jako oferta eksportowa. Czołg korzysta z wielu rozwiązań zaprojektowanych dla Malezyjskiego pojazdu. Czołg ten prezentowano również jako potencjalny wariant modernizacyjny polskich Twardych.
  • PT-91P – czołg, przygotowany w odpowiedzi na Peruwiański przetarg na nowe czołgi. Był to tak naprawdę standardowy PT-91, ale wyposażony w najnowsze wersje radiostacji i systemu kierowania ogniem DRAWA. Powstał jeden egzemplarz, który wziął udział w testach w Peru. Mimo pozytywnych wyników i dobrej relacji cena-jakość, przegrał z ofertą z Chin i czołgiem MBT2000. Ostatecznie jednak chińskie czołgi nie trafiły do Peru a przetarg anulowano.
  • T-72M1Z – specyficzny wariant PT-91 będący tak naprawdę czołgiem T-72M1 doprowadzonym do standardu PT-91. Czołg ma nieco inną konstrukcję wieży.
  • PT-72U – lub PT-91U albo PT-91EU. Najnowszy wariant modernizacyjny Twardego zaprezentowany w 2011 roku. Czołg ten można określić jako pojazd przystosowany do działania w ramach konfliktu asymetrycznego oraz w terenie zurbanizowanym. Na wieży czołgu zamontowano zdalnie sterowane stanowisko strzeleckie Kobuz, pancerz prętowy oraz zmodyfikowane przyrządy obserwacyjne. Wariant ten można uznać za pakiet modernizacyjny dla PT-91 pokazujący jego możliwości modernizacyjne.
  • PT-16 – pakiet modernizacyjny dla czołgów PT-91 (lub również T-72) zaprezentowany przez Polską Grupę Zbrojeniową na targach MSPO w Kielcach we wrześniu 2016 roku)

Pojazdy zbudowane na podwoziu PT-91

  • WZT-3M – wóz zabezpieczenia technicznego zbudowany na podwoziu PT-91. Pojazd posiada zbliżoną konstrukcję do WZT-3, ale różni się wykorzystanym podwoziem bazowym.
  • WZT-4 – wóz zabezpieczenia technicznego przygotowany na zamówienie Malezji. Posiada ten sam silnik co PT-91M Malaj oraz liczne drobne ulepszenia.
WZT-3M (fot. Hiuppo/Wikimedia Commons)

WZT-3M (fot. Hiuppo/Wikimedia Commons)

  • MID – pojazd inżynieryjny zbudowany na podwoziu i podzespołach PT-91. Zbudowano kilkanaście egzemplarzy.
MID (fot. Pibwl/Wikimedia Commons)

MID (fot. Pibwl/Wikimedia Commons)

  • PMC-90 – oraz PMC Laguna. Pomocniczy most czołgowy zbudowany na podwoziu PT-91.
  • PZA Loara – samobieżny przeciwlotniczy zestaw artyleryjski. Prototypowy pojazd zbudowany pod koniec lat 90-tych. Wyprodukowano kilka prototypów, które trafiły do jednostek w 2005 roku. Ze względu na koszty, prace wstrzymano, mimo, iż pojazd ten prezentował bardzo dobre możliwości.
1 2 3 4
Podziel się.

O autorze

Michał Banach

Gdybym miał spisać wszystkie swoje zainteresowania to nie starczyłoby mi życia. Głównie interesuję się historią, militariami i techniką a także fotografią, ale lista ta mogłaby być znacznie dłuższa. Skończyłem studia na kierunkach stosunki międzynarodowe oraz dziennikarstwo i komunikacja społeczna na Wydziale Nauk Politycznych i Dziennikarstwa UAM.