Litewskie Siły Zbrojne były przed II wojną światową stosunkowo małe i kiepsko uzbrojone. Nie oznaczało to jednak, że nie podejmowano prób wzmocnienia ich potencjału, zwłaszcza w zakresie sił powietrznych. W 1939 roku oblatano prototyp lekkiego bombowca i samolotu rozpoznawczego ANBO-VIII.

W latach 30. Litewskie Siły Powietrzne były zbieraniną różnych samolotów pochodzących m.in. z Włoch, Wielkiej Brytanii i Czechosłowacji. Ponadto w eksploatacji była pewna liczba maszyn produkowanych na licencji w Warsztatach Lotniczych w Kownie. Dużym skokiem jakościowym było pozyskanie przez Litwę partii 14 myśliwców Gloster Gladiator na przełomie 1937 i 1938 roku.

Zakup tych maszyn znacząco wzmocnił potencjał eskadr myśliwskich, ale też nadwyrężył budżet, uniemożliwiając dalsze zakupy nowych zagranicznych samolotów. W tej sytuacji dowódca sił powietrznych, generał Antanas Gustaitis podjął decyzję o potrzebie zaprojektowania rodzimego lekkiego samolotu bombowego.

ANBO-VIII

ANBO-VIII

Zakładano, że nowa konstrukcja będzie na tyle uniwersalna, że będzie mogła być wykorzystywana zarówno w roli lekkiego bombowca, samolotu rozpoznawczego oraz szturmowego. Prace konstrukcyjne ruszyły w 1938 roku w Warsztatach Lotniczych w Kownie, a kierował nimi sam Gustaitis. Efektem prac było powstanie samolotu ANBO-VIII.

Maszyna była dolnopłatem o mieszanej konstrukcji, stałym podwoziu i z zamkniętym kokpitem. Kadłub miał 9,5 m długości, rozpiętość skrzydeł wynosiła 13,5 m a maksymalna masa startowa 3700 kg. Napęd zapewniał dziewięciocylindrowy silnik gwiazdowy Bristol Pegasus XVIII o mocy 1010 KM, zapewniający prędkość maksymalną 411 km/h. Uzbrojenie miało składać się z 4 karabinów maszynowych w skrzydłach i jednego ruchomego z tyłu, oraz ładunku bomb o masie 800 kg (600 kg w komorze bombowej i 200 kg pod skrzydłami).

ANBO-VIII

ANBO-VIII

Prototyp oblatano 5 września 1939 roku i natychmiast rozpoczęto próby samolotu. Ich wyniki były pozytywne, w związku z czym rozpoczęto przygotowania do wdrożenia maszyny do produkcji seryjnej. Niestety ze względu na sytuację międzynarodową i zajęcie Litwy przez ZSRR w czerwcu 1940 roku, dalsze prace nad samolotem przerwano. Jedyny zbudowany prototyp został przejęty przez Rosjan i prawdopodobnie wywieziony na próby. Jego dalsze losy nie są znane. Niektórzy historycy sugerują, że maszyna została zniszczona w 1941 roku po niemieckiej inwazji na ZSRR.

ANBO-VIII pod wieloma względami przypominał polski lekki bombowiec PZL.23 Karaś, oraz jego następcę, PZL.46 Sum.

Podziel się.

O autorze

Michał Banach

Gdybym miał spisać wszystkie swoje zainteresowania to nie starczyłoby mi życia. Głównie interesuję się historią, militariami i techniką a także fotografią, ale lista ta mogłaby być znacznie dłuższa. Skończyłem studia na kierunkach stosunki międzynarodowe oraz dziennikarstwo i komunikacja społeczna na Wydziale Nauk Politycznych i Dziennikarstwa UAM.