USS Iowa

Pierwszym pancernikiem typu był USS Iowa. Stępkę pod okręt położono 27 czerwca 1940 roku a wodowanie miało miejsce 27 sierpnia 1942 roku. Do służby pancernik wszedł 22 lutego 1943 roku. Zbudowany w stoczni New York Navy Yard na Brooklynie okręt wyposażony był dokładnie tak jak przewidywał projekt.

Pierwszym zadaniem operacyjnym nowego pancernika było zapewnienie wsparcia alianckiej flocie operującej na Atlantyku, zagrożonej przez niemiecki pancernik Tirpitz. W październiku 1943 roku, po unieszkodliwieniu Tirpitza przez brytyjskie miniaturowe okręty podwodne pancernik powrócił do Norfolk, gdzie przeszedł remont i prace konserwacyjne.

USS Iowa podczas II wojny światowej

USS Iowa podczas II wojny światowej

W listopadzie Iowa wyruszyła do Algierii, wioząc amerykańską delegację wraz z prezydentem Rooseveltem, która miała wziąć udział w konferencji w Teheranie. Po zakończeniu tej misji, w styczniu 1944 roku pancernik oddelegowano do służby na Pacyfiku.

Przez cały rok 1944 Iowa brała udział w licznych operacjach na Pacyfiku zarówno jako eskorta lotniskowców jak i okręt wsparcia dla wojsk walczących na lądzie. Iowa wzięła udział w walkach o Wyspy Marshalla, Truk, Palau, Mariany, Leyte oraz Luzon.

18 grudnia 1944 roku Iowa wraz z liczącą kilkadziesiąt okrętów grupą bojową natrafił na silny huragan na Morzu Filipińskim, który uszkodził wiele okrętów. Uszkodzenia pancernika były na tyle poważne, że musiał powrócić do USA. Do połowy marca 1945 roku okręt przechodził remonty połączone z modernizacją części wyposażenia.

USS Iowa

USS Iowa

19 marca 1945 roku okręt wyruszył ponownie w morze i obrał kurs na Okinawę. Była to jedyna operacja w której wzięły udział wszystkie 4 pancerniki typu Iowa. Do zakończenia walk na Pacyfiku we wrześniu 1945 roku okręt wziął udział jeszcze w kilku operacjach bojowych.

Po wojnie okręt wziął udział jedynie w kilku rejsach treningowych, a w 1946 roku przeszedł ponowną modernizację. 24 marca 1949 roku pancernik przeniesiono do rezerwy, w której pozostał do 14 lipca 1951 roku. Po ponownym wcieleniu do służby pancernik wysłano do Korei, gdzie trwały walki między wojskami Korei Południowej wspieranej przez amerykanów a Korei Północnej.

USS Iowa

USS Iowa

Podczas Wojny Koreańskiej pancernik wspierał ogniem artyleryjskim wojska walczące na lądzie. Ponadto wykorzystywano go również do zapewnienia obrony przeciwlotniczej. Po zakończeniu walk w 1953 roku okręt skierowano do Europy, gdzie wziął udział w manewrach, a następnie skierował się na Morze Śródziemne, gdzie służył jako okręt flagowy 6 Floty aż do 1955 roku.

W kolejnych latach Iowa ponownie brała udział w rejsach treningowych. 24 lutego 1958 roku pancernik po raz drugi wycofano z eksploatacji przenosząc go do rezerwy. Rozwój samolotów odrzutowych oraz rosnąca rola okrętów podwodnych sprawiły, że tak duży okręt jak pancernik nie miał już racji bytu.

Chyba najsłynniejsze zdjęcie pancernika USS Iowa, w trakcie salwy burtowej

Chyba najsłynniejsze zdjęcie pancernika USS Iowa, w trakcie salwy burtowej

W rezerwie pancernik pozostawał przez całe lata 60. i 70.. Ponownie uruchomiono go w 1982 roku w celu przeprowadzenia zakrojonej na szeroką skalę modernizacji. W jej trakcie usunięto praktycznie całe oryginalne uzbrojenie przeciwlotnicze, nieprzydatne w erze odrzutowców, oraz wymieniono system kierowania ogniem.

USS Iowa w 1984 roku

USS Iowa w 1984 roku

W trakcie prac okręt wyposażono w wyrzutnie rakiet przeciwokrętowych AGM-84 Harpoon oraz wyrzutnie rakiet manewrujących BGM-109 Tomahawk. Zamiast wodnosamolotów i śmigłowców, zadania rozpoznawcze miały przejąć bezzałogowe RQ-2 Pioneer. Dodatkowo okręt wyposażono w system obrony przeciwlotniczej  i przeciwrakietowej (CIWS) oparty na systemie Phalanx z działkami obrotowymi kalibru 20 mm. Ponadto okazało się, że remontu wymagają silniki. Po dwuletnich pracach Iowa powróciła do służby 28 kwietnia 1984 roku.

USS Iowa podczas salwy burtowej - w latach 90. stan okrętów nie pozwalał już na tak efektowne prowadzenie ognia (siła odrzutu mogła doprowadzić do pęknięcia kadłuba)

USS Iowa podczas salwy burtowej – w latach 90. stan okrętów nie pozwalał już na tak efektowne prowadzenie ognia (siła odrzutu mogła doprowadzić do pęknięcia kadłuba)

Aż do 1989 roku pancernik brał udział w ćwiczeniach NATO zarówno w Europie jak i u wybrzeży USA. 20 stycznia 1989 roku podczas ćwiczeń strzeleckich okręt wystrzelił pocisk kalibru 406 mm na odległość 43,3 km, ustanawiając tym samym rekord odległości skutecznego strzału.

Niestety 19 kwietnia 1989 roku doszło do tragicznego wypadku. Podczas ćwiczeń strzeleckich doszło do eksplozji w wieży nr. 2. W jej wyniku zginęło 47 marynarzy. Na szczęście zachowano większość zasad bezpieczeństwa, dzięki czemu nie doszło do eksplozji magazynów amunicyjnych.

Niszczyciele USS Deyo i USS Compe de Grasse a pomiędzy nimi USS Iowa

Niszczyciele USS Deyo i USS Compe de Grasse a pomiędzy nimi USS Iowa

Długotrwałe śledztwo nie wykazało dokładnych przyczyn eksplozji. Podejrzewano, że doszło po prostu do niefortunnego zbiegu okoliczności. Po remoncie okręt powrócił do ograniczonej eksploatacji. Ta zakończyła się 26 października 1990 roku. Pancernik ponownie stał się częścią floty rezerwowej (tzw. Naftalinowej Floty), tym razem jednak nikt nie planował już jego ponownego wejścia do eksploatacji.

17 marca 2006 roku okręt ostatecznie wycofano z eksploatacji i wykreślono z rejestru floty. W 2010 roku rozpoczęto przygotowania do przekształcenia go w muzeum. Nastąpiło to w 2012 roku. Obecnie Iowa znajduje się w San Pedro w Los Angeles.

Eksplozja w wieży nr. 2 19 kwietnia 1989 roku

Eksplozja w wieży nr. 2 19 kwietnia 1989 roku

1 2 3 4 5 6 7
Podziel się.

O autorze

Michał Banach

Gdybym miał spisać wszystkie swoje zainteresowania to nie starczyłoby mi życia. Głównie interesuję się historią, militariami i techniką a także fotografią, ale lista ta mogłaby być znacznie dłuższa. Skończyłem studia na kierunkach stosunki międzynarodowe oraz dziennikarstwo i komunikacja społeczna na Wydziale Nauk Politycznych i Dziennikarstwa UAM.