Podczas wojny secesyjnej amerykańska flota wprowadziła do służby kilka typów monitorów. Niektóre z tych okrętów były całkiem udanymi konstrukcjami, a niektóre niezbyt. Jednostki typu Casco były chyba najgorszymi jakie zaprojektowano. Zbudowano 20 okrętów, z których żaden nie wszedł do regularnej służby, a ich historia zakończyła się skandalem politycznym.

Pozytywny wynik starcia między USS Monitor a VSS Virginia pod Hampton Roads sprawił, że dowództwo US Navy postanowiło zainwestować w budowę kolejnych monitorów. Równolegle zaczęto opracowywać wiele różnych jednostek tej klasy. Jednym z istotniejszych projektów były okręty typu Casco. Przygotowanie ich projektu zlecono ponownie Johnowi Ericssonowi.

USS Casco

USS Casco

Od początku prac nad okrętami, w projekt ingerował Alban C. Stimers, który chciał dosłownie zbić polityczny kapitał na ambitnym projekcie, który miał doprowadzić do powstania aż 20 okrętów. Według wstępnego projektu nowe okręty miały mieć małe zanurzenie i drewniane obudowy pancernego kadłuba, które miały zwiększać pływalność 69-metrowych jednostek. Uzbrojenie umieszczono w dwudziałowej wieży i składało się z armat kalibru 280 mm. Ericsson postawił sobie za główny cel stworzenie prostego i łatwego w produkcji okrętu, ponieważ wiedział, że ich budową zajmą się niedoświadczone stocznie.

Gdy projekt był już prawie gotowy, admirał Joseph Smith zasugerował wydawać by się mogło małą zmianę w postaci zamienienia drewnianej obudowy zbiornikami, które miały być zalewane wodą podczas walki aby zmniejszyć wysokość okrętu nad wodą. Pomysł spodobał się Stimersowi, ale nie Ericssonowi, który zrezygnował z udziału w dalszych pracach. Oficjalnie kontrakty na budowę okrętów trafiły do stoczni w lutym 1863 roku, ale nie oznaczało to, że projekty poszczególnych okrętów były gotowe. Inżynierowie podlegli Stimersowi cały czas dopracowywali projekty, wprowadzając tyle zmian, że stoczniowcy gubili się w projektach, a prace nad okrętami szły bardzo powoli.

USS Shawnee i USS Wassuc

USS Shawnee i USS Wassuc

Pierwszy monitor typu Casco ukończono w 1864 roku i poddano próbom, które wykazały, że okręt do niczego się nie nadaje. Ciężar zbiorników (pustych) i pomp był tak duży, że woda przelewała się przez pokład okrętów nawet kiedy nie były załadowane paliwem, amunicją i zaopatrzeniem… Wybuchł polityczny skandal, który doprowadził do dymisji Stimersa z stanowiska szefa Monitor Office odpowiedzialnego za projekty nowych monitorów.

Nieprzydatne okręty typu Casco dokończono, ale nie wcielono ich do służby, zachowując je w rezerwie. Z kilku usunięto wieże i zainstalowano prymitywne systemy torpedowe, ale i to nie sprawiło, że okręty zyskały jakąkolwiek użyteczność. Tylko USS Squando przez krótki czas pozostał w ograniczonej eksploatacji. Po wielokrotnych zmianach nazw wszystkie zezłomowano w latach 1874-1875.

Projekt okrętów typu Casco był totalną porażką. O ile wstępny projekt Ericssona był całkiem niezły, kolejne wprowadzane poprawki tylko pogarszały sprawę i ostatecznie doprowadziły do powstania całkowicie nieprzydatnych okrętów.

Alban C. Stimers

Alban C. Stimers

Okręty typu Casco miały 69 m długości i wyporność 1175 ton. Silniki parowe miały zapewniać prędkość 8 węzłów, ale w praktyce nie przekraczała ona 3,5 węzła. Uzbrojenie składało się z 2 dział kalibru 280 mm. Początkowo koszt jednego okrętu szacowano na 395 000 dolarów, ale w praktyce przekroczył 500 000 dolarów (współcześnie odpowiednio 8,3 mln dolarów i 10,5 mln dolarów).

Nazwa Początek budowy Wodowanie Koniec budowy/wejście do służby Los
USS Casco 14 kwietnia 1863 roku 7 maja 1864 roku 4 grudnia 1864 roku Przebudowany na torpedowiec. Zezłomowany w 1875 roku
USS Chimo 17 maja 1863 roku 5 maja 1864 roku 20 stycznia 1865 roku Przebudowany na torpedowiec. Zezłomowany w 1874 roku
USS Cohoes 17 kwietnia 1863 roku 31 maja 1865 roku 19 stycznia 1866 roku Zezłomowany w 1874 roku
USS Etlah 24 czerwca 1863 roku 3 lipca 1865 roku 12 marca 1866 roku Zezłomowany w 1874 roku
USS Klamath 26 marca 1863 roku 20 kwietnia 1865 roku 6 maja 1866 roku Zezłomowany w 1874 roku
USS Koka 24 kwietnia 1863 roku 18 maja 1865 roku 28 listopada 1865 roku Zezłomowany w 1874 roku
USS Modoc 4 czerwca 1863 roku 21 marca 1865 roku 23 czerwca 1865 roku Przebudowany na torpedowiec. Zezłomowany w 1875 roku
USS Napa 2 marca 1863 roku 26 listopada 1864 roku 4 maja 1866 roku Przebudowany na torpedowiec. Zezłomowany w 1875 roku
USS Naubuc 2 kwietnia 1863 roku 19 października 1864 roku 27 marca 1865 roku Przebudowany na torpedowiec. Zezłomowany w 1875 roku
USS Nausett 10 czerwca 1863 roku 26 kwietnia 1865 roku 10 sierpnia 1865 roku Zezłomowany w 1875 roku
USS Shawnee 2 kwietnia 1863 roku 13 marca 1865 roku 18 sierpnia 1865 roku Zezłomowany w 1875 roku
USS Shiloh 24 czerwca 1863 roku 14 lipca 1865 roku 12 marca 1866 roku Zezłomowany w 1874 roku
USS Squando 4 maja 1863 roku 31 grudnia 1864 roku 6 czerwca 1865 roku Zezłomowany w 1874 roku
USS Suncook 17 marca 1863 roku 1 lutego 1865 roku 27 lipca 1865 roku Zezłomowany w 1874 roku
USS Tunxis 9 marca 1863 roku 4 czerwca 1864 roku 12 lipca 1864 roku Zezłomowany w 1874 roku
USS Umpqua 4 marca 1863 roku 21 grudnia 1865 roku 7 maja 1866 roku Zezłomowany w 1874 roku
USS Wassuc 2 czerwca 1863 roku 25 lipca 1865 roku 28 października 1865 roku Zezłomowany w 1875 roku
USS Waxsaw 13 marca 1863 roku 4 maja 1865 roku 21 października 1866 roku Zezłomowany w 1875 roku
USS Yazoo 2 marca 1863 roku 8 maja 1865 roku 15 grudnia 1865 roku Zezłomowany w 1874 roku
USS Yuma 26 marca 1863 roku 30 maja 1865 roku 6 maja 1866 roku Zezłomowany w 1874 roku
Podziel się.

O autorze

Michał Banach

Gdybym miał spisać wszystkie swoje zainteresowania to nie starczyłoby mi życia. Głównie interesuję się historią, militariami i techniką a także fotografią, ale lista ta mogłaby być znacznie dłuższa. Skończyłem studia na kierunkach stosunki międzynarodowe oraz dziennikarstwo i komunikacja społeczna na Wydziale Nauk Politycznych i Dziennikarstwa UAM.