Nieistniejące już Kowloon Walled City było jednym z najbardziej niesamowitych miejsc na świecie. Na powierzchni zaledwie kilku boisk przez kilkadziesiąt lat żyło 30-50 tysięcy mieszkańców. Dawny fort zamienił się w miejsce o największej gęstości zaludnienia na Ziemi. W 1993 roku miasto w mieście zostało zburzone.

Fort który stał się miastem

Historia Kowloon Walled City sięga końcówki XIX wieku. W 1898 roku Hong Kong został przejęty przez Brytyjczyków na mocy porozumienia z Chińczykami. Aby zachować pewną kontrolę nad terenem, Chińczycy utworzyli garnizon i fort niedaleko Kowloon.

Kowloon Walled City

Kowloon Walled City

Niewielka forteca została w 1899 roku przejęta siłą przez Brytyjczyków, którzy… pozostawili obiekt własnemu losowi. Żołnierze stacjonowali w innych, znacznie lepszych fortach i garnizonach, w związku z czym fort przemianowany nieoficjalnie na Walled City został przejęty przez mieszkańców okolicznych terenów.

Dopiero w 1933 roku władze Hong Kongu przypomniały sobie o forcie i zaplanowały jego zburzenie w celu usunięcia mieszkających tam nielegalnie ludzi oraz zagospodarowania terenu na nowo. Do 1940 roku usunięto większość budynków, ale wybuch wojny między Japonią a Wielką Brytanią i późniejsza inwazja przerwały proces.

Kowloon Walled City (fot. nieznany)

Kowloon Walled City (fot. nieznany)

W trakcie II wojny światowej Japończycy zburzyli pozostałości fortu, pozostawiając jedynie kilka budynków. Po zakończeniu konfliktu i powrocie Brytyjczyków, Walled City stało się domem dla uchodźców, którzy tłumnie przybywali w dalej pozostające bez kontroli miasto w mieście. Mimo prób usuwania nielegalnych mieszkańców, władze nie były w stanie przekształcić Walled City w normalne miejsce. Ostatecznie uznali, że wojowanie z mieszkańcami nie ma sensu i po prostu pozostawili to miejsce bez opieki.

W styczniu 1950 roku doszło do pożaru w mieście, który zniszczył większość zabudowań. Mimo to mieszkańcy powrócili do ruin i zaczęli je odbudowywać. W latach 60. i 70. miasteczko przeżyło największy rozwój. Ze względu na ograniczoną ilość miejsca (Walled City cały czas zajmowało teren należący kiedyś do fortu), budynki zaczęto stawiać dosłownie jeden na drugim.

Kowloon Walled City (fot. Bobby Yip)

Kowloon Walled City (fot. Bobby Yip)

Brak jakiekolwiek kontroli nad terenem sprawił, że władzę przejęły gangi i wszelkiego rodzaju organizacje przestępcze. Policja nie zapuszczała się w ten rejon jeśli nie miała wyjątkowo ważnego powodu i odpowiednich sił. Chociaż władze nie sprawowały kontroli nad miastem, zapewniały dostęp do wody i elektryczności, a także funkcjonowanie poczty. Całą resztą zajmowali się mieszkańcy. To oni organizowali szkoły i opiekę zdrowotną.

W latach 70. przestępczość w Kowloon Walled City była jednak zbyt duża aby dalej ją tolerować. W latach 1973-1974 policja przeprowadziła serię ponad 3500 rajdów na miasto. W ich wyniku zlikwidowano większość gangów działających w tym miejscu. Dzięki temu mieszkańcy znaleźli się w nieco lepszej sytuacji.

Mimo to, rozwijające się bez kontroli miasto dalej ciążyło władzom. Warunki mieszkalne i sanitarne były tragiczne, a pod względem wizerunkowym potężna wielopiętrowa zbieranina domków wyglądała bardzo źle. Na niższych kondygnacjach praktycznie nie było dostępu do światła dziennego. Wznoszące się na 12-14 pięter miasto było mimo wszystko piekłem na ziemi.

Kowloon Walled City w 1989 roku (fot. Ian Lambot)

Kowloon Walled City w 1989 roku (fot. Ian Lambot)

14 stycznia 1987 roku władze Hong Kongu podjęły decyzję o zburzeniu miasta, a 10 marca ogłoszono, że w miejscu Kowloon Walled City utworzony będzie park. Proces wysiedlania mieszkańców rozpoczął się jednak dopiero w pod koniec 1991 roku i zakończył w lipcu 1992 roku.

23 marca 1993 roku rozpoczęto burzenie Kowloon Walled City. Proces ten zakończył się w kwietniu 1994 roku. Już miesiąc później rozpoczęto prace nad parkiem, które ukończono w 1995 roku. Oficjalnie Kowloon Walled City Park otworzono 22 grudnia 1995 roku.

Kowloon Walled City Park (fot. WiNG/Wikimedia Commons)

Kowloon Walled City Park (fot. WiNG/Wikimedia Commons)

Samowystarczalne miasto

Kowloon Walled City było niesamowitym miejscem. Zajmowało powierzchnię 2,6 hektara i miało wymiary około  210×120 m. Ze względu na znajdujące się niedaleko lotnisko, budynki nie mogły mieć więcej niż 14 pięter. Była to jedyna regulacja jaką stosowano.

Cały wewnętrzny układ budynków (których było ponad 300) nie podlegał żadnej kontroli. Mieszkańcy budowali kolejne zabudowania jedno na drugim i sami przygotowywali kładki pozwalające dostać się na kolejne kondygnacje. Władze dostarczały do miasta wodę i energię, ale mieszkańcy sami musieli zadbać o ich rozprowadzenie do kolejnych miejsc.

Kowloon Walled City (fot. Library of Congress)

Kowloon Walled City (fot. Library of Congress)

Na terenie Kowloon Walled City działały szkoły, szpitale, fabryki, zakłady rzemieślnicze, poczta i wszystkie inne obiekty typowe dla miasta. Mimo olbrzymiej przestępczości, mieszkańcy starali się żyć w miarę normalnie, ale w nienormalnych warunkach. Nie są znane dokładne informacje o ilości mieszkańców, ale przewiduje się, że w 1987 roku mieszkało w nim 33 000 osób, co przekłada się na około 1,25 mln osób na km². W żadnym innym mieście na świecie nie było takiej gęstości zaludnienia.

Ze względu na swój unikalny charakter, Kowloon Walled City często pokazywano w filmach, grach czy też książkach. W Japonii utworzono nawet salon gier inspirowany klimatem miasteczka. Można śmiało powiedzieć, że miasto to było pewnego rodzaju atrakcją turystyczną, która przyciągała swoim zewnętrznym wyglądem, ale mało kto zapuszczał się do jego wnętrza.

Podziel się.

O autorze

Michał Banach

Gdybym miał spisać wszystkie swoje zainteresowania to nie starczyłoby mi życia. Głównie interesuję się historią, militariami i techniką a także fotografią, ale lista ta mogłaby być znacznie dłuższa. Skończyłem studia na kierunkach stosunki międzynarodowe oraz dziennikarstwo i komunikacja społeczna na Wydziale Nauk Politycznych i Dziennikarstwa UAM.