Nowy Jork jest chyba jedną z najbardziej znanych metropolii na świecie. Na Manhattanie będącym sercem miasta znajduje się tak wiele znanych budynków, uznawanych za symbole miasta, że ciężko je wszystkie wypisać. Bez wątpienia jednym z najsłynniejszych jest jednak budynek Flatiron. Nietypowy trójkątny wieżowiec przyciąga tłumy turystów od ponad 100 lat.

Historia słynnego żelazka, jak nazywany jest często budynek przy 175 5th Avenue sięga końcówki XIX wieku. W trakcie rozbudowy miasta starano się zachować w miarę wygodny w wykorzystaniu układ ulic z prostopadle przecinającymi się alejami, ale ze względu na układ ulic na przecięciu 5th Avenue i Broadwayu, na wysokości 23rd St. powstała nietypowa trójkątna działka.

Flatiron Building

Flatiron Building

Trudne w zabudowie miejsce przez lata zajmowały małe budynki, które na siłę wpisywały się w kształt działki. W 1901 roku bracia Samuel i Mott Newhouse wspólnie z Harrym S. Blackiem podjęli decyzję o zbudowaniu na działce 20-piętrowego wieżowca z stalową konstrukcją. Pomysł zrodził się po śmierci poprzedniego właściciela posesji – Williama Eno w 1899 roku.

175 5th Avenue przed zbudowanie Flatiron Building

175 5th Avenue przed zbudowanie Flatiron Building

Prace projektowe zlecono architektowi z Chicago, Danielowi Burnhamowi. Zadanie nie było proste, ponieważ należało tak zaprojektować wieżowiec aby idealnie wpisywał się w kształt działki, zapewniając maksymalne wykorzystanie powierzchni biurowej.

Projekt był gotowy już pod koniec 1901 roku i natychmiast przystąpiono do prac nad wieżowcem, który otrzymał wówczas nazwę Fuller Building i miał być siedzibą firmy, której właścicielem był Harry S. Black. Ze względu na oparcie konstrukcji na stalowym szkielecie, prace szły bardzo szybko.

Flatiron Building w czasie budowy - widok od tyłu

Flatiron Building w czasie budowy – widok od tyłu

Zbudowanie jednego piętra trwało zaledwie tydzień. Ostatecznie prace zakończono w połowie roku. Nietypowy wieżowiec nie był najwyższym w mieście, ale na pewno był najbardziej oryginalnym. Ilość zwolenników jak i przeciwników była przez lata równa.

Flatiron Building współcześnie (fot. Michał Banach)

Flatiron Building współcześnie (fot. Michał Banach)

Mimo to wieżowiec szybko stał się ikoną miasta, przyciągającą tłumy turystów. Kilka lat po zakończeniu budowy wieżowiec przeszedł przebudowę w trakcie której dodano dodatkowe piętro (powstało ono na poddaszu i dostęp do niego można uzyskać tylko jedna windą).

Flatiron Building

Flatiron Building

W trakcie przebudowy wyeliminowano również jeden z nietypowych problemów wieżowca, którym był brak… damskich toalet. Przez wiele lat Flatiron Building posiadał jedynie łazienki dla mężczyzn. Po przebudowie damskie toalety umieszczono na co drugim piętrze. Układ ten pozostaje do dnia dzisiejszego.

Flatiron Building stał się ikoną miasta głównie ze względu na swój kształt, chociaż podobnych budowli w USA można znaleźć całkiem sporo.

Podziel się.

O autorze

Michał Banach

Gdybym miał spisać wszystkie swoje zainteresowania to nie starczyłoby mi życia. Głównie interesuję się historią, militariami i techniką a także fotografią, ale lista ta mogłaby być znacznie dłuższa. Skończyłem studia na kierunkach stosunki międzynarodowe oraz dziennikarstwo i komunikacja społeczna na Wydziale Nauk Politycznych i Dziennikarstwa UAM.