Protekcjonizm i interwencjonizm

Wraz z wybuchem kryzysu rządy wielu państw stanęły przed trudnym zadaniem złagodzenia jego skutków. Ekonomiści podawali różne propozycje wyjścia z sytuacji, ale większość krajów zdecydowała się na skorzystanie z mechanizmów interwencyjnych oraz chroniących własną gospodarkę.

Uruchomiono olbrzymie ilości rezerw finansowych, całkowicie zrezygnowano z wymienialności walut na złoto. Zaczęło się wielkie drukowanie pieniędzy i pompowanie ich w gospodarkę. W USA program walki z kryzysem wprowadził wybrany 4 marca 1933 roku prezydent Franklin D. Roosevelt. Jego program nosił nazwę Nowy Ład (ang. New Deal).

Miliony ludzi straciło dach nad głową i wszystkie środki do życia

Miliony ludzi straciło dach nad głową i wszystkie środki do życia

To właśnie działania Roosevelta stały się inspiracją dla wielu rządów. Uruchomione rezerwy finansowe wykorzystano na zwiększenie ilości rządowych inwestycji w infrastrukturę oraz na pomoc dla najuboższych. Praktycznie w każdym kraju objętym kryzysem wprowadzono podobne rozwiązania.

Dodatkowo w Europie na fali niezadowolenia z sytuacji gospodarczej do władzy doszli politycy o często skrajnych poglądach. Wśród nich znalazł się Adolf Hitler, który przejął władzę w Niemczech. Jako nowy przywódca kraju rozpoczął nie tylko program inwestycji w przemysł i infrastrukturę, ale również rozpoczął program zbrojeniowy.

To właśnie zamówienia rządów na sprzęt wojskowych często były największym ratunkiem dla upadających przemysłów. Równolegle każdy kraj na swój sposób starał się chronić własną gospodarkę przed napływem tańszych produktów z innych państw.

Hooverville - czyli slumsy na obrzeżach miast nazwane tak na cześć prezydenta Hoovera, który nie podjął żadnych kroków aby zapobiec kryzysowi w USA

Hooverville – czyli slumsy na obrzeżach miast nazwane tak na cześć prezydenta Hoovera, który nie podjął żadnych kroków aby zapobiec kryzysowi w USA

Protekcjonizm wprowadzony w pierwszych latach kryzysu miał niestety odwrotny skutek niż planowali ekonomiści i politycy. Spadek importu doprowadził do nasilenia się objawów kryzysu w krajach uzależnionych od eksportu i handlu.

Wielki kryzys w cieniu wojny

W połowie lat 30. kryzys zaczął słabnąć. Gospodarki państw europejskich powróciły do stany przed kryzysem, a w niektórych krajach nawet rozwinęły się. Niestety często było to efektem rozpoczętego wyścigu zbrojeń i przygotowań do wojny.

Hooverville - czyli slumsy na obrzeżach miast nazwane tak na cześć prezydenta Hoovera, który nie podjął żadnych kroków aby zapobiec kryzysowi w USA

Hooverville – czyli slumsy na obrzeżach miast nazwane tak na cześć prezydenta Hoovera, który nie podjął żadnych kroków aby zapobiec kryzysowi w USA

W USA olbrzymi program inwestycyjny uratował sytuację gospodarczą, ale aż do wybuchu wojny w 1939 roku w wielu stanach sytuacja gospodarcza była jeszcze daleka od normy. Mniejsze kraje borykały się z problemem kryzysu aż do lat 40., powoli stając na nogi.

Wielki kryzys w miarę szybko rozszedł się po kościach, ale pozostawił piętno na gospodarkach wielu państw. Wśród najważniejszych przyczyn jego wybuchu wymienia się dzisiaj, z perspektywy czasu, brak odpowiednich regulacji i zbyt duże uwolnienie gospodarki, które doprowadziło do nadprodukcji.

W ramach Nowego Ładu rozpoczęto olbrzymi program inwestycyjny

W ramach Nowego Ładu rozpoczęto olbrzymi program inwestycyjny

1 2
Podziel się.

O autorze

Michał Banach

Gdybym miał spisać wszystkie swoje zainteresowania to nie starczyłoby mi życia. Głównie interesuję się historią, militariami i techniką a także fotografią, ale lista ta mogłaby być znacznie dłuższa. Skończyłem studia na kierunkach stosunki międzynarodowe oraz dziennikarstwo i komunikacja społeczna na Wydziale Nauk Politycznych i Dziennikarstwa UAM.