W 1898 roku w wyniku wojny Hiszpańsko-Amerykańskiej, Filipiny trafiły w ręce USA. Oddalone o tysiące km od USA wyspy były łatwym celem dla Japończyków, którzy rozbudowywali swoją armię. W związku z tym podjęto decyzję o ufortyfikowaniu wysp, zwłaszcza zatoki Manilskiej. Wśród wielu zbudowanych umocnień, na szczególną uwagę zasługuje Fort Drum, nazywany często „betonowym pancernikiem”.

Konstrukcja

Fort Drum powstał na niewielkiej wysepce o nazwie El Fraile Island w zatoce Manilskiej. Jego budowę rozpoczęto w 1909 roku i zakończono w 1916 (niektóre źródła podają 1919). W przeciwieństwie do innych zbudowanych w tym rejonie fortyfikacji, fort ten wyróżniał się swoją wyjątkową konstrukcją.

Jedna z dwóch wież działowych Fort Drum

Jedna z dwóch wież działowych Fort Drum

Wyspa na której powstał była znakomicie usytuowana i mogła chronić podejście do całej zatoki, jednakże jej wielkość nie pozwalała na zbudowanie na niej czegokolwiek. W związku z tym zdecydowano się na jej sztuczne powiększenie i wyrównanie. Następnie zbudowano na niej mający 110 m długości i 44 m szerokości betonowy bunkier wysoki na 12 m.

Ze względu na swój kształt, konstrukcja przypominała okręt wojenny. Na jej szczycie umieszczono dwie wieże działowe wyposażone w 4 armaty M1909 kalibru 360 mm. Większość pomieszczeń znajdowała się wewnątrz betonowej konstrukcji, ale mimo to zbudowano drewniane baraki obok wież działowych.

Widok na wieże działowe Fort Drum

Widok na wieże działowe Fort Drum

Dodatkową ochronę zapewniały 4 armaty kalibru 150 mm umieszczone w kazamatach po bokach fortu oraz 3 działka przeciwlotnicze. Ściany bunkra miały od 7,6 do 11 m grubości, a strop 6,1 m. Dzięki temu Fort Drum był odporny na wszelki ostrzał artyleryjski, czego dowodem była jego późniejsza historia.

II wojna światowa

Już dzień po ataku na Pearl Harbor Japończycy zaczęli bombardować Filipiny. Kilka dni później rozpoczęły się operacje desantowe na kilku wyspach. Pierwsze bomby spadły na Fort Drum 2 stycznia 1942 roku. Bombardowanie nie wyrządziło najmniejszych szkód, w związku z czym Japończycy odstąpili od ataków do czasu sprowadzenia artylerii. Ostrzał rozpoczął się 15 lutego i trwał nieprzerwanie do 6 maja 1942 roku.

Fort Drum w 1945 roku

Fort Drum w 1945 roku

Początkowo wykorzystywano haubice kalibru 150 mm a później 240 mm. Nie były one jednak w stanie zniszczyć solidnych zbrojonych fortyfikacji. Uszkodzeniu uległy jedynie działka przeciwlotnicze a strop fortu był pełen pęknięć i wyżłobień.

Obie wieże artyleryjskie pozostawały sprawne i odpowiadały ogniem, jednakże ostrzał był niecelny, ponieważ obsługa nie dysponowała obserwatorami artyleryjskimi (umieszczone na wyspie działa miały zasięg 17,6 km). Wraz z pogarszającą się sytuacją wojsk amerykańskich i filipińskich, 6 maja 1942 roku wszystkie oddziały na Filipinach poddały się. Ostatnim punktem oporu, który poddał się Japończykom był fort Drum, który do zawieszenia broni prowadził ostrzał.

Fort Drum w 1983 roku (w tle pancernik USS New Jersey

Fort Drum w 1983 roku (w tle pancernik USS New Jersey

Mimo zewnętrznych uszkodzeń cały fort pozostał sprawny a żaden z broniących go 240 żołnierzy nie zginął. Po opuszczeniu umocnień, przejęli je Japończycy. Z przyczyn logistycznych obsadzili go jedynie szczątkową załogą, która utrzymywała sprawność uzbrojenia.

W październiku 1944 roku wojska amerykańskie powróciły na Filipiny. Walki trwały do sierpnia 1945 roku. Amerykanie zdawali sobie sprawę z jego solidnej konstrukcji umocnień i nie podejmowali prób zniszczenia fortu ostrzałem artyleryjskim.

Fort Drum w latach 90-tych - w tle lotniskowiec USS George Washington

Fort Drum w latach 90-tych – w tle lotniskowiec USS George Washington

13 kwietnia 1945 roku specjalny oddział desantowy dotarł do fortu na pokładzie barki desantowej. Żołnierze wykorzystali otwory wentylacyjne do wlania ponad 11 100 litrów paliwa do wnętrza konstrukcji, a liczne szczeliny i otwory jakie znajdowały się na szczycie umocnień wypełniono materiałami wybuchowymi.

Po odpłynięciu na bezpieczną odległość wysadzono w powietrze ładunki wybuchowe, doprowadzając do zapalenia się paliwa. Fort Drum płonął przez kilka dni. Gdy wreszcie możliwe było wejście do środka, odkryto ciała 65 żołnierzy, którzy obsadzali fort.

Fort Drum w latach 70-tych

Fort Drum w latach 70-tych

Ze względu na olbrzymie zniszczenia spowodowane amerykańskim atakiem, fort był kompletnie bezużyteczny. W związku z tym pozostawiono go własnemu losowi. Fort Drum istnieje więc do dnia dzisiejszego. Ze względu na oddalenie od brzegu, zachowała się część wyposażenia obiektu, w tym obie wieże.

Niestety wszystkie bardziej wartościowe elementy zostały rozkradzione przez szabrowników w latach 70-tych. Fortu nigdy nie udostępniono zwiedzającym.

Podziel się.

O autorze

Michał Banach

Gdybym miał spisać wszystkie swoje zainteresowania to nie starczyłoby mi życia. Głównie interesuję się historią, militariami i techniką a także fotografią, ale lista ta mogłaby być znacznie dłuższa. Skończyłem studia na kierunkach stosunki międzynarodowe oraz dziennikarstwo i komunikacja społeczna na Wydziale Nauk Politycznych i Dziennikarstwa UAM.

Google+