Betonowe monstrum

Zapora Hoovera to olbrzymia betonowa konstrukcja. Do jej budowy zużyto ponad 2,5 mln m³ betonu oraz 8,2 mln ton kamieni. Przy podstawie zapora ma ponad 200 metrów długości, a na szczycie około 375 metrów. Grubość podstawy to około 200 metrów, a przy szczycie wynosi ona jedynie 14 metrów. Wysokość całej konstrukcji to około 240 metrów. Oznacza to, że jest to bardziej piramida, niż płaska ściana. We wnętrzu zapory znajdują się liczne przejścia, korytarze oraz systemy wentylacyjne.

Zapora Hoovera

Zapora Hoovera

Jednym z największych problemów jakie stanęły przed konstruktorami było wysuszenie betonu użytego do budowy zapory. Gdyby odlewano go na raz, wysychałby według różnych wyliczeń około 125 lat (sic!). Jedynym wyjściem było odlewanie mniejszych bloków. Każdy z nich miał kilkanaście metrów długości i szerokości, a wysokość wynosiła około 1-2 metrów.

Zapora Hoovera podczas budowy

Zapora Hoovera podczas budowy

Budowa samej betonowej konstrukcji trwała do 1935 roku. Była to bardzo niebezpieczna praca, ponieważ w latach 30-tych dopiero rodziły się normy bezpieczeństwa pracy. Dzisiaj tak normalna rzecz jak kask ochronny, w tych czasach był rzadkością. Innym istotnym problemem były warunki pogodowe, a zwłaszcza wysokie temperatury, latem przekraczające 30 stopni. Wiele osób ucierpiało z powodu odwodnienia lub udaru.

Jeden z tuneli zbudowanych do odprowadzania wody (fot. Corbis)

Jeden z tuneli zbudowanych do odprowadzania wody (fot. Corbis)

Równolegle z pracami nad samą tamą inne ekipy prowadziły prace nad wieżami służącymi do poboru wody oraz nad elektrownią. Podczas prac nad tymi elementami ważną rolę odegrał Gordon B. Kaufmann, architekt z Los Angeles, który zaprojektował wystrój wnętrz elektrowni oraz zdobienia na samej zaporze (w tych czasach liczył się również wygląd, nie tylko funkcjonalność). Wybór padł jak łatwo się domyśleć na styl Art Deco.

Zapora Hoovera podczas budowy

Zapora Hoovera podczas budowy

Po ukończeniu budowy tamy, oraz wież rozpoczęto stopniowy proces zalewania utworzonego dzięki zaporze zbiornika wodnego, który nazwano Jeziorem Mead. Proces ten rozpoczął się 1 lutego 1935 roku. Nieco ponad tydzień później, 9 lutego zamknięto tunele odprowadzające wodę z zbiornika. Równolegle po przeciwnej stronie Zapory Hoovera kończono prace nad elektrownią i pozostałą infrastrukturą zapory, taką jak śluzy, do spuszczania wody z jeziora.

Zapora Hoovera w trakcie budowy - zdjęcie z 25 lutego 1935 roku (fot. Corbis)

Zapora Hoovera w trakcie budowy – zdjęcie z 25 lutego 1935 roku (fot. Corbis)

Oficjalnie Zaporę Hoovera oddano do użytku 20 września 1935 roku, chociaż obiekt nie był jeszcze w pełni ukończony. Kilkuset osobowa ekipa przez długie miesiące kontynuowała prace. które ukończono na przełomie 1935 i 1936 roku. Musiało jednak minąć kilka miesięcy zanim poziom wody w Jeziorze Mead będzie wystarczająco wysoki, aby uruchomić pierwsze generatory.

Zapora Hoovera podczas budowy

Zapora Hoovera podczas budowy

Nastąpiło to w drugiej połowie 1936 roku. Kolejny generator uruchomiono dopiero w 1937 roku. W kolejnych latach montowano dalsze generatory, aż do 1961 roku, kiedy elektrownia uzyskała ostateczną konfigurację. Łącznie elektrownia posiada obecnie 19 turbin o łącznej mocy 2080 MW. Pozwala to na zasilenie około 2 mln gospodarstw domowych.

Fragment śluzy służącej do spuszczania wody z Jeziora Mead

Fragment śluzy służącej do spuszczania wody z Jeziora Mead

Chociaż oficjalnie rok 1935 uznaje się za początek działalności zapory, jeszcze przez kilkanaście lat prowadzono prace nad udoskonaleniem elektrowni.

Ciekawostki

W momencie oddania do eksploatacji w 1935 roku Zapora Hoovera była największą zaporą i elektrownią wodną na świecie. Obecnie znajduje się daleko w tyle za innymi konstrukcjami tego typu na całym świecie.

Do budowy zapory zużyto ponad 2,5 mln m³ betonu oraz 8,2 mln ton kamieni. Metalowe wzmocnienia w jej wnętrzu zawierają tyle samo stali co Empire State Building. Masa całej konstrukcji to około 6,6 mln ton.

Zapora Hoovera przed zalaniem Jeziora Mead

Zapora Hoovera przed zalaniem Jeziora Mead

Przy budowie tamy pracowało około 21 000 osób (dziennie na placu budowy znajdowało się od 3500-5200 osób). Według oficjalnych statystyk zginęło 112 osób (przewiduje się, że są to zaniżone liczby, a prawdziwa ilość ofiar przekracza kilkaset osób).

Koszt budowy wyniósł około 49 mln dolarów – współcześnie jest to równowartość 845 mln dolarów.

Budowa nowej przeprawy nad rzeką Kolorado

Budowa nowej przeprawy nad rzeką Kolorado

Zbudowane na potrzebę robotników osiedla przekształcono w latach 6. w miasta – Boulder City. Oprócz osiedli zbudowano również liczne drogi i tory kolejowe, które cały czas funkcjonują.

Elektrownia wodna działająca przy zaporze ma moc 2080 MW i wyposażona jest w 19 turbin. Mogą one rocznie wytworzyć 4,2 mld kWh, co pozwala na obsłużenie prawie 2 mln gospodarstw domowych.

Turbiny elektrowni wodnej

Turbiny elektrowni wodnej

Jezioro Mead utworzone dzięki zaporze ma 640 km² powierzchni i 180 km długości. Nazwa jeziora pochodzi od nazwiska Elwooda Meada, który był komisarzem w United States Bureau of Reclamation odpowiedzialnym za prace przy zaporze. Napełnianie wodą jeziora zajęło kilka lat, w tym czasie wysiedlono wiele osób mieszkających w rejonie zalewowym.

Zapora Hoovera w 1940 roku (fot.Schenectady Museum/Hall of Electrical History Foundation/CORBIS)

Zapora Hoovera w 1940 roku (fot.Schenectady Museum/Hall of Electrical History Foundation/CORBIS)

Początkowo zapora nazywała się Boulder Dam, od kanionu, w którym na samym początku planowano jej budowę. W 1930 roku zasugerowano by nazwać ją Hoover Dam od nazwiska prezydenta Herberta Hoovera. Po przegranej w wyborach chciano wrócić do oryginalnej nazwy, ale nie przyjęła się ona. Ostatecznie zaczęto stosować nazwę Hoover Dam.

Zapora Hoovera nocą

Zapora Hoovera nocą

Na szczycie zapory znajduje się droga, łącząca stany Arizona i Nevada. Przez wiele lat było to jedno z ważniejszych połączeń drogowych w regionie, aż do budowy mostu Mike O’Callaghan–Pat Tillman Memorial Bridge. Otwarto go w 2010 roku.

Zapora jest również atrakcją turystyczną. Mimo oddalenia od większych miast, takich jak Las Vegas co roku tysiące ludzi odwiedza ją. Ponadto zapora zagrała w kilku filmach oraz grach komputerowych (np. Transformersach czy też Fallout New Vegas).

Zapora Hoovera

Zapora Hoovera

Inżynieryjny symbol USA

Zapora Hoovera to inżynieryjna ikona USA. Zbudowana w wyjątkowo trudnym miejscu, od zawsze budziła zainteresowanie. Wyróżnią ją nie tylko rozmiar, ale również wykonanie. Ozdobne wieże i droga na jej szczycie są jej charakterystycznymi elementami.

Chociaż w momencie oddania do użytku była największą elektrownią wodną, szybko ustąpiła miejsca innym konstrukcjom. Mimo to dalej jest to potężny obiekt. Przykładowo Elektrownia wodna Żarnowiec, największa w Polsce ma moc 716 MW.

1 2
Podziel się.

O autorze

Michał Banach

Gdybym miał spisać wszystkie swoje zainteresowania to nie starczyłoby mi życia. Głównie interesuję się historią, militariami i techniką a także fotografią, ale lista ta mogłaby być znacznie dłuższa. Skończyłem studia na kierunkach stosunki międzynarodowe oraz dziennikarstwo i komunikacja społeczna na Wydziale Nauk Politycznych i Dziennikarstwa UAM.

Google+