W 1945 roku Hiszpańskie Siły Powietrzne wprowadziły do eksploatacji zbudowane na licencji niemieckie bombowce Heinkel He 111. Samoloty otrzymały oznaczenie CASA 2.111 i chociaż wywodziły się z konstrukcji z połowy II wojny światowej, pozostały w eksploatacji aż do 1975 roku.

Opis konstrukcji i eksploatacja

W 1937 roku Hiszpańskie Nacjonalistyczne Siły Powietrzne pozyskały kilka niemieckich bombowców typu Heinkel He 111B. Samoloty był nowoczesne i zyskały przychylne opinie załóg, ale było ich stanowczo za mało, aby utrzymać w linii kilka eskadr bombowych. W związku z tym już po zakończeniu wojny domowej w Hiszpanii, nowe władze zaczęły negocjacje z niemieckimi zakładami Heinkla w celu zakupienia licencji na produkcję He 111 i silników Jumo 211.

CASA 2.111

CASA 2.111

Kontrakt podpisano w 1941 roku, ale dopiero trzy lata później do Hiszpanii trafiła cała dokumentacja oraz pierwsi przeszkoleni w Niemczech pracownicy zakładów CASA.  Zgodnie z umową, zakłady Heinkla miały dostarczyć część podzespołów do zbudowania kilku maszyn oraz większość silników dla 200 zamówionych bombowców. Dostarczona dokumentacja dotyczyła maszyn w wersji He 111H-16 z końca 1942 roku.

Alianckie naloty i potrzeba uzupełniania strat sprawiły jednak, że do końca 1944 roku dostarczono jedynie około 20 silników oraz część wyposażenia. Pozwoliło to na zmontowanie pierwszych 10 kompletnych bombowców oznaczonych w Hiszpanii jako CASA 2.111A. Oblot prototypu miał miejsce 23 maja 1945 roku, już po kapitulacji Niemiec. W zakładach CASA znajdowało się wówczas kilkaset prawie ukończonych płatowców, ale bez silników. Próby zainstalowania w nich hiszpańskich silników Hispano-Suiza 12-Z89 nie przyniosła pozytywnych rezultatów. Władze Hiszpanii zaczęły więc szukać jednostek napędowych dla swoich bombowców dosłownie wszędzie. Niewielką partię silników pozyskano z Polski (przez Szwecję), ale najwięcej bo około 260 silników kupiono we Francji w 1949 roku.

CASA 2.111

CASA 2.111

Ostatecznie udało się zmontować 117 bombowców (według oficjalnych danych zbudowano 236 płatowców, jednak ze względu na problemy z silnikami w eksploatacji pozostawała tylko część maszyn). Samoloty były dokładnymi kopiami niemieckich He-111H-16, różniących się jedynie uzbrojeniem strzeleckim. Niestety pozyskane silniki były w kiepskim stanie, ponieważ znajdowały się w magazynach przez długi czas i nie były odpowiednio zabezpieczone. Awaryjne silniki i brak części zamiennych sprawiły, że znaczna część bombowców szybko została uziemiona. W kwietniu 1956 roku Hiszpanie kupili około 173 brytyjskich silników Rolls-Royce Merlin 500-29 o mocy 1577 KM każdy. Znacznie lepsze od starych niemieckich silników, pozwoliły na przywrócenie do służby kilkudziesięciu maszyn (CASA 2.111B).

CASA 2.111

CASA 2.111

Nowe silniki nie zmieniły jednak jednego podstawowego faktu – w latach 50. CASA 2.111 były całkowicie przestarzałe. Hiszpanie próbowali sprzedać kilka maszyn Irakowi, ale bez skutku (władze Iraku nie chciały inwestować w zakup maszyn pamiętających konstrukcyjnie lata 30.). Przed wycofaniem z eksploatacji samoloty uratowała Wojna o Ifni w Maroku (1957-1958). Hiszpańskie oddziały stacjonujące w tym rejonie wykorzystywały kilkadziesiąt bombowców 2.111 zarówno jako bombowce jak i maszyny bliskiego wsparcia i rozpoznawcze (2.111C). Kilka egzemplarzy przerobiono na samoloty transportowe (CASA 2.111E), a jeden z samolotów rozpoznawczych (CASA 2.111D) wykorzystywany był przez generała Francisco Franco.

W latach 60. bombowce zaczęto jednak systematycznie wycofywać z eksploatacji. Wycofywane samoloty trafiały często do magazynów, muzeów oraz… na plany filmowe. Hiszpańskie bombowce zagrały bowiem w dwóch filmach – Bitwa o Anglię z 1969 roku (w tym filmie zagrały również hiszpańskie myśliwce HA-1112, będące licencyjną kopią Messerschmittów BF 109G-2) i Patton z 1970 roku. W obu produkcjach samoloty zagrały niemieckie He 111, do których były bardzo podobne – różniąc się jedynie kształtem silników. Ostatecznie w 1975 roku wycofano z służby ostatni egzemplarz CASA 2.111. Do naszych czasów przetrwało około 14 maszyn, z których część została zmagazynowana. W 2003 roku wypadkowi uległ jedyny latający egzemplarz.

CASA 2.111

CASA 2.111

Dane taktyczno-techniczne

Produkcja 236 egzemplarzy
Załoga 5
Długość 16,4 m
Rozpiętość skrzydeł 22,5 m
Wysokość 3.9 m
Maksymalna masa startowa 14 000 kg
Napęd 2 dwunstocylindrowe silniki rzędowe Rolls-Royce Merlin 500-29 o mocy 1577 KM
Prędkość maksymalna 440 km/h
Zasięg 1950 km
Uzbrojenie (finalne) 1 działko 20 mm z przodu, 1 karabin maszynowy MG-131 kalibru 13 mm, 2 karabiny maszynowe MG-81 kalibru 7,92 mm, bomby o masie do 3000 kg (np. 32x 50 kg lub 8×250 kg, 16×50 kg + 1×1000 kg, 1×2000 kg + 1×1000 kg)
Podziel się.

O autorze

Michał Banach

Gdybym miał spisać wszystkie swoje zainteresowania to nie starczyłoby mi życia. Głównie interesuję się historią, militariami i techniką a także fotografią, ale lista ta mogłaby być znacznie dłuższa. Skończyłem studia na kierunkach stosunki międzynarodowe oraz dziennikarstwo i komunikacja społeczna na Wydziale Nauk Politycznych i Dziennikarstwa UAM.

Google+