W początkowej fazie II wojny światowej, znajdująca się dosłownie na drugim końcu świata Australia musiała sama zadbać o swoje siły zbrojne, ponieważ brytyjski przemysł skupiony był wówczas na uzupełnianiu start ponoszonych na europejskich frontach. W krótkim czasie w Australii opracowano wówczas kilka ciekawych pojazdów bojowych oraz samolotów, m.in. myśliwce CAC Boomerang.

Geneza

Ze względu na swoje oddalenie od regionów zagrożonych działaniami wojennymi, Australia w okresie przedwojennym utrzymywała skromne siły zbrojne. Gdy sytuacja w Europie, oraz w Azji zaczęła się zaogniać, władze Australii podjęły decyzję o rozbudowie krajowego przemysłu zbrojeniowego. Zakładano, że w razie potrzeby, podejmie on licencyjną produkcję sprzętu wojskowego pochodzącego z Wielkiej Brytanii lub Australii.

CAC Boomerang

CAC Boomerang

Jednym z utworzonych wówczas przedsiębiorstw była firma Commonwealth Aircraft Corporation (CAC) – oficjalnie powołana do życia 17 października 1936 roku. Jednym z pierwszych zrealizowanych przez te zakłady projektów był samolot szkolny CAC Wirraway, będący rozwinięciem amerykańskich samolotów treningowych North American NA-16. Maszyna ta była jednak typowym samolotem szkolnym, nie przystosowanym do prowadzenia działań bojowych.

Wraz z wybuchem wojny w Europie, Australia zgodnie z oczekiwaniami Wielkiej Brytanii wysłała na stary kontynent znaczną część swoich sił zbrojnych, w tym wszystkie nowoczesne jednostki lotnicze, wyposażone głównie w samoloty produkcji amerykańskiej. W Australii pozostały jedynie jednostki wyposażone w niezbyt już nowoczesne myśliwce F2A Buffalo.

CAC Boomerang

CAC Boomerang

Gdy 7 grudnia 1941 roku Japonia zaatakowała Stany Zjednoczone oraz pozostałe państwa Alianckie, Australia znalazła się na pierwszej linii frontu na Pacyfiku. Słabo wyposażone siły zbrojne nie byłyby w stanie obronić Australii i okolicznych wysp. W związku z tym podjęto decyzję o szybkim zakupie uzbrojenia, zwłaszcza czołgów i samolotów bojowych w Wielkiej Brytanii lub USA. Niestety zarówno Brytyjczycy jak i Amerykanie nie byli w stanie dostarczyć Australii żadnego uzbrojenia, ponieważ cała produkcja skupiona była na rozbudowie własnych sił zbrojnych i uzupełnianiu strat.

Osamotniona Australia musiała radzić sobie sama. Nie mając możliwości pozyskania sprzętu z innych krajów, ani rozpoczęcia produkcji licencyjnej nowoczesnego uzbrojenia, zdecydowano się na opracowanie potrzebnych czołgów i samolotów we własnym zakresie. Zakłady CAC otrzymały wówczas zlecenie opracowania samoloty myśliwskiego.

CAC Boomerang

CAC Boomerang

CAC Boomerang

Wstępne prace nad samolotem rozpoczęto pod koniec 1941 roku pod kierownictwem Freda Davida, a oficjalne zamówienie wpłynęło 18 lutego 1942 roku. Od początku zakładano, że nowy myśliwiec będzie wykorzystywał komponenty maszyn produkowanych już w Australii. Kadłub oparto na konstrukcji CAC Wirraway, natomiast jako jednostkę napędową wybrano silnik Pratt & Whitney R-1820 Twin Wasp produkowany dla wytwarzanych w Australii na licencji bombowców Bristol Beaufort.

Prototyp myśliwca ukończono wyjątkowo szybko, ponieważ jego oblot miał miejsce już 29 maja 1942 roku – za sterami zasiadł pilot oblatywacz Ken Frewin. Pierwsze próby wykazały, że maszyna ma dobre właściwości pilotażowe, jest zwrotna, odpowiednio uzbrojona oraz opancerzona. Wadą były jednak słabe osiągi, ponieważ silnik R-1820 zapewniał prędkość około 490 km/h, czyli o około 150 km/h mniej niż większość ówczesnych myśliwców. Mimo to podjęto decyzję o wprowadzeniu maszyn do eksploatacji.

CAC Boomerang

CAC Boomerang

Maszyna miała 7,7 m długości i 11 m rozpiętości skrzydeł, oraz ważyła 3492 kg. Napęd stanowił silnik Pratt & Whitney R-1930 Twin Wasp o mocy 1200 KM, zapewniający prędkość maksymalną 490 km/h i zasięg 1500 km. Uzbrojenie składało się z dwóch działek kalibru 20 mm oraz czterech karabinów maszynowych kalibru 7,62 mm.

Do czerwca 1943 roku wyprodukowano 105 samolotów oznaczonych jako CAC CA-12 Boomerang. W tym samym czasie RAAF (Royal Australian Air Force) nie czuła już aż tak silnej potrzeby pozyskiwania maszyn rodzimej konstrukcji, ponieważ zaczęto realizować dostawy samolotów z USA i Wielkiej Brytanii. Mimo to produkcję Boomeranga kontynuowano, ponieważ samolot chociaż nie spisywał się jako myśliwiec (według dostępnych danych CA-12 nie zaliczyły żadnego zestrzelenia), był znakomitą maszyna szturmową.

CAC Boomerang

CAC Boomerang

Produkcję Boomerangów kontynuowano do 1945 roku. Kolejne produkowane maszyny różniły się od siebie licznymi szczegółami, ponieważ regularnie je modernizowano. W 1943 roku opracowano wariant CA-13, dysponujący ulepszoną konstrukcją (wyprodukowano 95 maszyn), oraz CA-14 wyposażony w mocniejszy silnik Wright Cyclone R-2600 o mocy 1700 KM. Powstał jednak tylko jeden prototyp tej wersji. Ostatnią produkowaną seryjnie wersją był CA-19, będący maszyną rozpoznawczą – powstało 49 egzemplarzy.

W trakcie służby Boomerangi okazały się udanymi maszynami szturmowymi, które wykorzystywano głównie w roli samolotów bezpośredniego wsparcia. Jako myśliwce, CA-12/13 okazały się jednak zbyt wolne aby nawiązać walkę z japońskimi myśliwcami. Warto dodać, że pod koniec 1942 roku rozpoczęto prace nad nowym australijskim myśliwcem oznaczonym ostatecznie jako CAC CA-15 Kangaroo, jednak nigdy nie wprowadzono go do eksploatacji. Po wojnie wszystkie maszyny tego typu szybko wycofano z eksploatacji. Do naszych czasów przetrwało 7 maszyn, w tym kilka zdolnych do lotu, oraz jedna replika.

Podziel się.

O autorze

Michał Banach

Gdybym miał spisać wszystkie swoje zainteresowania to nie starczyłoby mi życia. Głównie interesuję się historią, militariami i techniką a także fotografią, ale lista ta mogłaby być znacznie dłuższa. Skończyłem studia na kierunkach stosunki międzynarodowe oraz dziennikarstwo i komunikacja społeczna na Wydziale Nauk Politycznych i Dziennikarstwa UAM.

Google+