Wielcy nieobecni

Po przejrzeniu tej listy na pewno pojawią się pytania „a gdzie inne czołgi?”. Większość list najlepszych czołgów II wojny światowej umieszcza na szczycie takie pojazdy jak PzKpfw VI Tygrys czy też T-34/85. W tym zestawieniu ich nie ma i to z bardzo konkretnych powodów.

PzKpfw VI Tygrys

Niemiecki czołg ciężki Tygrys uznawany jest przez wielu za najskuteczniejszy czołg II wojny światowej. Jego największym atutem miała być potężna armata kalibru 88 mm. Problem w tym, że to jego jedyny atut. Nawet gruby 100 mm pancerz, trudny do przebicia dla większości alianckich pocisków przeciwpancernych nie daje mu przewagi nad innymi wozami, ponieważ jego waga sprawiła, że czołg ten był ciężki i łatwy do pokonania w walce manewrowej.

Niemiecki PzKpfw VI tygrys uznawany jest za jeden z najlepszych czołgów II wojny światowej. Pod koniec wojny nei był już tak skuteczny jak w momencie wprowadzenia, a pod względem konstrukcji był ślepą uliczką

Niemiecki PzKpfw VI tygrys uznawany jest za jeden z najlepszych czołgów II wojny światowej. Pod koniec wojny nei był już tak skuteczny jak w momencie wprowadzenia, a pod względem konstrukcji był ślepą uliczką

Do tego dochodzi bardzo skomplikowana konstrukcja, awaryjne zawieszenie i bardzo niska mobilność. Wszystko to składa się na czołg, który powstał w 1355 egzemplarzach i stał się legendą na froncie, ale nie miał zbyt dużego wpływu na przebieg walk. Czołgiści często widzieli Tygrysa w każdym napotkanym niemieckim czołgu, podobnie jak Niemcy widzieli odporność KW-1 w każdym napotkanym T-34 na początku wojny.

Pancerz Tygrysa ustawiony pod kątem prostym był reliktem minionej epoki. Mimo swojej grubości w 1945 roku nie zapewniał już takiej skuteczności przed pociskami kalibru 100 mm (Rosjanie wprowadzili tego typu armaty do służby w 1945 roku) czy też 76,2 mm z pociskami podkalibrowymi (Brytyjczycy wprowadzali tego typu amunicję do jednostek już od połowy 1944 roku).

PzKpfw VI Tygrys na froncie wschodnim - ze względu na liczne otwarte przestrzenie czołg ten był tam wyjątkowo skuteczny

PzKpfw VI Tygrys na froncie wschodnim – ze względu na liczne otwarte przestrzenie czołg ten był tam wyjątkowo skuteczny

Ponadto niska ruchliwość czołgu oraz jego awaryjność sprawiały, że w walce manewrowej ustępował on nawet znacznie gorszym Shermanom z armatami 76 mm. Czołg ten nie miał również żadnego potencjału modernizacyjnego i był typową ślepą uliczką w rozwoju broni pancernej.

T-34/85

Kolejnym nieobecnym jest T-34/85. Niektórzy uważają go za najlepszy czołg w historii. Cóż, jego największą zaletą była łatwość produkcji, a co za tym idzie olbrzymia ilość. Po za tym czołg ten w momencie wejścia do eksploatacji dalej ustępował niemieckim czołgom ciężkim oraz średnim takim jak Panthera.

T-34/85 podczas walk w jakimś niemieckim mieście

T-34/85 podczas walk w jakimś niemieckim mieście

Największą wadą T-34/85 była kiepska konstrukcja i jakość wykonania a także bardzo niski komfort pracy załogi. Już po kilkunastu minutach walki załoga T-34/85 nie miała czym oddychać z powodu słabej wentylacji, a upchane wszędzie pociski sprawiały, że wystarczyło jedno trafienie aby doszło do eksplozji.

Również armata T-34/85 nie należała do najlepszych. Mimo sporego kalibru 85 mm, daleko jej było do niemieckiej 88 mm. Nawet pancerz czołgu, który w 1941 roku nieźle zaskoczył Niemców, w 1944 roku był zaledwie przeciętny i prezentował się podobnie do pancerza Shermana.

T-34/85 w Aberdeen - amerykanie przetestowali kilka czołgów tego typu i uznali, że pojazdy te był "wypadkiem przy pracy konstruktorów" (fot. Michał Banach)

T-34/85 w Aberdeen – amerykanie przetestowali kilka czołgów tego typu i uznali, że pojazdy te był „wypadkiem przy pracy konstruktorów” (fot. Michał Banach)

Również potencjał modernizacyjny T-34/85 był mały. Chociaż czołg przeszedł sporą drogę od T-34/76 Model 40, po wojnie nie było możliwe zamontowanie nowych lepszych armat większego kalibru tak jak w przypadku Shermanów. Dopiero będący jego rozwinięciem T-44 eliminował wszystkie wady kultowego wręcz czołgu jakim jest T-34.

5 najlepszych czołgów II wojny światowej

Sporządzenie listy najlepszych czołgów II wojny światowej to zadanie wręcz karkołomne. Osobiście podchodziłem do tego tematu już kilkanaście razy i dopiero teraz zdecydowałem się na jej opublikowanie.

W przeciwieństwie do innych zestawień tego typu wybrałem nieco inne kryteria oceny, kierując się przy wyborze czołgów również ich wpływem na rozwój tego rodzaju uzbrojenia. Być może niektórych może zdziwić dobór pojazdów na tej liście, a innych może zainspiruje do przedstawienia własnych zestawień tego typu.

Zniszczony amerykański M4A3(76)W Sherman

Zniszczony amerykański M4A3(76)W Sherman

Mimo wszystko jak każde tego typu zestawienie, także i to nie może być idealne. Wszystko dlatego, że wspomniane czołgi nigdy nie stoczyły ze sobą bezpośrednich pojedynków w wręcz laboratoryjnych warunkach. Na skuteczność czołgów w II wojnie światowej wpływało bowiem bardzo wiele czynników, poczynając od taktyki użycia pojazdów pancernych po dostępne wsparcie oraz wyszkolenie załóg, a także po prostu zwykłe żołnierskie szczęście.

Mam nadzieję, że lista ta Was zainteresuje i zachęci do dyskusji i być może przedstawienia również swoich kontrargumentów 🙂

1 2 3 4 5 6 7
Podziel się.

O autorze

Michał Banach

Gdybym miał spisać wszystkie swoje zainteresowania to nie starczyłoby mi życia. Głównie interesuję się historią, militariami i techniką a także fotografią, ale lista ta mogłaby być znacznie dłuższa. Skończyłem studia na kierunkach stosunki międzynarodowe oraz dziennikarstwo i komunikacja społeczna na Wydziale Nauk Politycznych i Dziennikarstwa UAM.

Google+